Το Σύνδρομο του Χάους του Διαμαντή Φλωράκη

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε το κείμενο της ομιλίας μου στην παρουσίαση του βιβλίου "Το Σύνδρομο του Χάους" του Διαμαντή Φλωράκη. Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2008 στο παλιό βιβλιοπωλείο Cube στην οδό Εμ. Μπενάκη στην Αθήνα. Ξεκινώντας την παρουσίαση του Βιβλίου του Διαμαντή Φλωράκη, θεωρώ πρέπον να σας μιλήσω για τη γνωριμία μου με το συγγραφέα. Όχι, δεν τον έχω συναντήσει προσωπικά, άσχετα με το γεγονός ότι διαβάζοντας τα έργα του αισθάνθηκα πως αυτό το πρόσωπο ήταν κατά πολύ οικείο σε εμένα. Κάτι σαν μακρινός συγγενής που έφυγε για ταξίδι και κάθε λίγο μου στέλνει τις εμπειρίες του μέσα από γράμματα. Τον γνώρισα πέρσι σε αυτό ακριβώς το μέρος όπου βρισκόμαστε και φέτος, στο πρώτο Διήμερο φαντασίας που οργάνωσαν τα μέλη των Συμπαντικών Διαδρομών. Τότε ήταν που πρόσεξα ένα βιβλίο που προσφέρονταν δωρεάν. Το εξώφυλλο έγραφε: Διαμαντής Φλωράκης Τα Γονίδια της Αγιότητας και το μυαλό μου κατευθείαν πήγε στην Επιστημονική Φαντασία. Δεν θα σας κρύψω ότι δεν είμαι πολύ φίλος της Επιστημονικής καθότι προτιμώ ιστορίες με σπαθιά, κάστρα δράκους και άλλα γνωστά στοιχεία που συναντώνται σπάνια στην Επ. Φαντασία. Μα έλα που ένα βιβλίο εντελώς διαφορετικό από τα γούστα μου με ενθουσίασε τόσο που δεν το περίμενα. Μετά από τα νέα συναισθήματα και το μικρόβιο που μου κόλλησε το βιβλίο του Φλωράκη, δεν ήταν δύσκολο να αποκτήσω το Σύνδρομο του Χάους και να το απορροφήσω με την πρώτη. Γιατί αν τα Γονίδια της Αγιότητας με ενθουσίασαν, το Σύνδρομο του Χάους με υπέταξε! Θεωρώ πως ένα βιβλίο είναι επιτυχημένο όχι τόσο εάν αρέσει στους οπαδούς του είδους του αλλά όταν κατορθώνει να κερδίσει αναγνώστες διαφορετικών προτιμήσεων. Όπως έγινε στην προκειμένη με εμένα. Το Σύνδρομο του Χάους είναι ένα πραγματικό κατόρθωμα. Αλλά πριν μιλήσω για το κατόρθωμα, συνετό είναι πρώτα να σας πω και κάτι για τον ήρωα του. Το Διαμαντή Φλωράκη. Μα ποιος είναι αυτός ο Φλωράκης, αναρωτήθηκα όταν απέκτησα τα Γονίδια της Αγιότητας. Ακόμη ένας νέος Έλληνας που το έριξε στη συγγραφή για να βρει το δρόμο του στη λογοτεχνία; Όταν ερεύνησα την περίπτωση του, τότε κατάλαβα πόσο μαύρα ήταν μεσάνυχτα που είχα! Γιατί ο Διαμαντής δεν ήταν κάποιος νέος στο χώρο αλλά ένας βετεράνος. Γεννήθηκε το 1935 στην Αθήνα και μέχρι σήμερα έχει γράψει κι εκδώσει 20 βιβλία επιστημονικής φαντασίας. Όμως γιατί δεν τον ήξερα; Γιατί δεν είχα ακούσει έστω έναν λόγο από κάπου για αυτόν τη στιγμή που πρωτοεμφανιζόμενοι συγγραφείς παρουσιάζονται σαν μεσσίες της λογοτεχνίας; Αυτό είναι μια άλλη πικρή ιστορία που πάνω κάτω όλοι εσείς γνωρίζετε για την κατάσταση στην Ελλάδα. Συγγραφικά Μεγαθήρια όπως ο Ντοστογιέφσκι, ο Ουγκό, ο Βερν, ο Δουμάς και πολλοί άλλοι ανέλαβαν την παιδική ηλικία του Διαμαντή ο οποίος γράφει το πρώτο του μυθιστόρημα στην ηλικία των 12 ονομάζοντας το Ταξίδι στη Σελήνη. Όπως καταλαβαίνετε ένα τέτοιο παιδί δύσκολα θα μπορούσε να απομακρυνθεί από τη συγγραφή. Θα ήταν έγκλημα άλλωστε γιατί τότε η Επιστημονική Φαντασία δεν θα τιμηθεί από τα έργα του. Το 1963 εκδίδει το μυθιστόρημα με τίτλο οι Απίθανοι ενώ μέχρι το 1972 κυκλοφορεί τρεις ακόμα δουλειές, δύο νουβέλες και ένα θεατρικό. Το 1972 ξεκινά τη δεκαλογία της Υπαρξιακής Αναρχίας που ξεκινά με το Επιστροφή στο Μέλλον και καταλήγει στο Σύνδρομο του Χάους. Φυσικά δεν σταμάτησε εκεί, όμως η δεκαλογία της Υπαρξιακής Αναρχίας είναι το σημείο αναγνώρισης του. Μέσα από τα βιβλία της δεκαλογίας αυτής, πέρα από έναν αξιέπαινο συγγραφέα Επιστημονικής Φαντασίας, εντοπίζουμε έναν ερευνητή της ανθρώπινης υπόστασης, του πνεύματος, του συνδέσμου του με το Θεό και το ρόλο της ύπαρξης του στο Σύμπαν. Ευαίσθητος και στοχαστικός ο Διαμαντής δεν διστάζει να αναζητήσει το θείο μέσα από τα έργα του, να κυνηγήσει την πηγή του γενικού Κακού και να μεταφέρει μηνύματα αλληλεγγύης και αγάπης. Ότι ακριβώς θα νιώσετε κι εσείς εάν διαβάσετε το Σύνδρομο του Χάους. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, το βιβλίο αποτελεί το δέκατο μέρος της Υπαρξιακής Αναρχίας. Κυκλοφόρησε το 92, έπειτα το 97 και πια το σωτήριο έτος 2008 από τις Συμπαντικές Διαδρομές. Ευανάγνωστο, ευχάριστο και σχετικά σύντομο ώστε να μην κουράζει με περιττές πληροφορίες, το βιβλίο είναι ένα άριστο πάντρεμα Επιστημονικής και Μυστηρίου. Η ιστορία διαδραματίζεται σε μια μελλοντική εποχή, σε κάποιο σημείο μιας παγκόσμιας κοινότητας. Έννοιες όπως Τομείς, Τομεάρχης, Μοριακή Βιολογία, Κέντρο Ψυχοσωματικής Υγείας, Εκκλησία του Σκότους, μεταφέρουν τον αναγνώστη στο μέλλον έτσι όπως το είδε η φαντασία του συγγραφέα. Μέσα από τη χρήση της πρωτοπρόσωπης γραφής ο αναγνώστης γίνεται ένα με τον ήρωα Ιππόλυτο, έναν αστυνομικό που κλίνεται να ερευνήσει έναν μυστήριο θάνατο που συμβαίνει στον Τομέα του. Ίσως να φανεί κοινότυπο, ένας αστυνομικός δηλαδή που προσπαθεί να λύσει το μυστήριο ενός ανεξήγητου θανάτου. Όμως ο θάνατος αυτός δεν είναι συνηθισμένος και τα αίτια της πρόκλησης του πρωτοφανή. Τι θα μπορούσε να σκοτώσει έναν υγιέστατο άνθρωπο στα καλά τον καθουμένων; Τα πράγματα γίνονται περισσότερο μυστήρια όταν οι θάνατοι αυξάνονται ενώ τα θύματα έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: υψηλό δείκτη ευαισθησίας, καλοσύνης συμπόνιας και αλληλεγγύης, άνθρωποι χαρισματικοί, δημιουργικοί και ακίνδυνοι, όπως αφανείς καλλιτέχνες και μικρά παιδιά . Μία συγγραφέας, ένας βιολιστής, ένας ιερέας, ένα μικρό κορίτσι είναι τα επόμενα θύματα που ακολουθούν τον πρώτο θανόντα, προμηνύοντας μεγαλύτερο κίνδυνο από αυτό που ο ήρωας-αφηγητής μπορεί να φανταστεί . Τι είναι αυτό που τους σκοτώνει; Είναι μελαγχολία, είναι γονίδιο-φονιάς, είναι η Φύση ή μήπως κάτι άλλο; Γιατί όσο η ιστορία προχωρά οι θάνατοι πολλαπλασιάζονται ολοένα και πιο πολύ όσο ο αναγνώστης γυρνά με μανία τις σελίδες; Μη διστάσετε να αναζητήσετε κι εσείς το μυστήριο και να ζήσετε την περιπέτεια μαζί με τον αφηγητή. Ο Διαμαντής σας προσφέρει την ευκαιρία. Μετέχοντας στο Σύνδρομο του Χάους ένα είναι το σίγουρο: Όταν το βιβλίο τελειώσει θα δείτε τον κόσμο με άλλο πια πλέον μάτι. Γιώργος Χατζηκυριάκος Απρίλιος 2008

Ο Φόβος για... τη Δραχμή

Σε λίγο καιρό θα είμαι άνεργος. Η εταιρεία στην οποία “εργάζομαι” έχει κλείσει τα περισσότερα καταστήματα, συμπεριλαμβανομένου και του κεντρικού και πιο προσοδοφόρου, βρίσκεται στο άρθρο 99 και οδηγείται με ταχύτατους ρυθμούς προς την τελική πτώχευση. Αυτό σημαίνει πως δεν πρόκειται να πάρω την αποζημίωση που δικαιούμαι, πολύ πιθανόν ούτε τα δεδουλευμένα. Μέχρι στιγμής είμαι... τρεις μήνες απλήρωτος. Όπως και οι περισσότεροι συνάδελφοι μου, έτσι κι εγώ κατέφυγα σε δικηγόρο για αγωγή. Και δεν είναι η μόνη αγωγή που με απασχολεί αυτό το διάστημα. Στην πολυκατοικία που μένω, κάποιοι δεν πληρώνουν κοινόχρηστα εδώ και πολλούς μήνες, με αποτέλεσμα να τα επιβαρύνομαι εγώ και οι υπόλοιποι ιδιοκτήτες. Τα έξοδα αυξάνονται και τα έσοδα μειώνονται. Η εφορία δεν έχει έρθει ακόμα. Κάποιος φίλος μου μου είπε για μια δουλειά πάνω στο αντικείμενο μου. Ο μισθός που προσφέρουν είναι 580 ευρώ μεικτά (δηλαδή λιγότερα στο χέρι) για 8 ώρες τη μέρα. Ο φίλος μου με προειδοποίησε εξαρχής πως τα λεφτά είναι λίγα (πόσο μάλλον για κάποιον που έχει να ταίσει τρία στόματα) μου είπε να μην εκπλήσσομαι γιατί δυστυχώς σε κάθε δουλειά αυτή είναι η αμοιβή που προσφέρουν έπειτα από το δεύτερο Μνημόνιο. Ακούω συνεχώς για εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, που κάποια στιγμή τα αφεντικά τους, επικαλούμενοι την κρίση, τους έκοψαν έως και 50% τις μηνιαίες απολαβές από το μισθό τους. Η γειτονιά μου, που μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν ένας από τους πιο πολυσύχναστους εμπορικούς δρόμους του Πειραιά, πλέον είναι γεμάτη από αδειανά ισόγεια και ξενοίκιαστα μαγαζιά. Τα μόνα που νοικιάζονται (και η εμφάνιση τους είναι πέρα για πέρα ανησυχητική) είναι κάποιοι μικροί χώροι που γίνονται ενεχυροδανειστήρια, κοινώς μαγαζιά με την επιγραφή Αγορά Χρυσού. Συνεχώς ακούω για δολοφονίες, διαρρήξεις και ληστείες. Άκουσα για κάποιον που τον σκότωσαν στο δρόμο και σκέφτηκα πως μπορεί να ήμουν εγώ στη θέση του. Ίσως αύριο να είναι η σειρά μου. Άκουσα για κάποιον που τον πυροβόλησαν στην πυλωτή του σπιτιού του για να του κλέψουν το αυτοκίνητο. Σκέφτηκα πως ίσως να ήταν ο αδελφός μου στη θέση του. Ίσως αύριο να είναι η σειρά του. Άκουσα για κάποια ηλικιωμένη που μπήκαν στο διαμέρισμα της, τη λήστεψαν και τη σκότωσαν. Σκέφτηκα πως ίσως να ήταν η μητέρα μου στη θέση της (πριν μερικούς μήνες της διέρρηξαν το σπίτι μα ευτυχώς δεν ήταν μέσα). Ίσως αύριο να είναι η σειρά της. Άκουσα για μια γυναίκα που τη βίασαν. Σκέφτηκα πως μπορεί να ήταν η σύζυγος μου στη θέση της. Ίσως αύριο να είναι η σειρά της. Άκουσα για ένα παιδί που έπεσε θύμα απαγωγής (κοντά στην περιοχή μας) για να του πάρουν και να πουλήσουν τα όργανα του. Σκέφτηκα πως μπορεί να ήταν η κόρη μου στη θέση του. Ίσως αύριο να είναι η σειρά της. Η χώρα που γεννήθηκα, μεγάλωσα και ζω έχει καταρρεύσει οικονομικά και κοινωνικά. Καθημερινά φοβάμαι για τόσα πολλά κι όμως κάποιοι προσπαθούν να με πείσουν πως έχω έναν και μοναδικό φόβο να με απασχολεί: το αν η χώρα βγει από το Ευρώ και επιστρέψει στη Δραχμή...

Ρέκβιεμ για ένα δισκάδικο

Σήμερα ήταν η τελευταία μέρα που λειτούργησε το Metropolis του Πειραιά. Το θρυλικό δισκάδικο της Ηρώων Πολυτεχνείου και του Δημοτικού Θεάτρου, σημείο συνάντησης, αναφοράς και προσφοράς στην εμπορική και πολιτισμική ζώνη της πόλης, από σήμερα 24 Σεπτεμβρίου, έπαψε να υπάρχει. Οι υπάλληλοι - οι λίγοι που είχαν απομείνει - θα ακολουθήσουν την τύχη των συναδέλφων τους που απολύθηκαν όταν μπήκε λουκέτο στα καταστήματα που εργάζονταν.
Ίσως αυτή η είδηση να ενδιαφέρει λίγους ή να μοιάζει κοινότυπη μιας και τα τελευταία δύο χρόνια πολλά καταστήματα έκλεισαν, κόσμος έχασε τη δουλειά του, χώροι έμειναν ξενοίκιαστοι. Όμως για εμένα το τέλος του πειραικού Metropolis είναι κάτι παραπάνω από λυπηρό. Ολόκληρο το μαγαζί, το ισόγειο, το υπόγειο και οι δύο όροφοι του, ακόμα και η αποθήκη και το γραφείο του διευθυντή, είναι γεμάτοι με αναμνήσεις. Αναμνήσεις πολλών ανθρώπων καθώς κι ενός νεαρού Πειραιώτη που έζησε και αγάπησε το Metropolis πρώτα ως πελάτης και στη συνέχεια ως υπάλληλος.
Μερικοί που έμαθαν την είδηση αυτή, ρωτούν τι θα γίνει πια εκείνος ο χώρος. Ειλικρινά δεν ξέρω. Ίσως να το νοικιάσει κάποια μεγάλη εταιρεία ανοίγοντας ένα ακόμα περιττό ρουχάδικο στον Πειραιά, ίσως και να μείνει ξενοίκαστο όπως τόσοι χώροι που ρημάζουν καθημερινά στην πόλη. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ποτέ ξανά δεν ακουστεί μουσική σε εκείνο το σημείο του δρόμου.

Το πικρό ημερολόγιο του θρυλικού "δισκάδικου"

Ακολουθεί η η πικρή ιστορία της εταιρείας Metropoliς όπως την έγραψε ένας συνάδελφος στη σελίδα indymediα την προηγούμενη εβδομάδα. Σήμερα, οχτώ Μαρτίου έκλεισε ένας μήνας δίχως να έχουμε πληρωθεί:

Αρχές ʼ90 ξεκινάει να χτίζεται η γνωστή αλυσίδα καταστημάτων μουσικής Metropolis। Μέσα σε δέκα χρόνια καταφέρνουν να κυβερνούν το λιανικό εμπόριο της μουσικής. Στο σχεδόν μονοπωλιακό καθεστώς που επιβάλουν τα Metropolis, δισκάδικα μικρά και μεγάλα, συνοικιακά και ιστορικά κλείνουν. Μεγάλες εταιρείες ταπεινώνονται και ελέγχονται λειτουργώντας πολλές φορές ως παραρτήματα του Metropolis,και μικρές εταιρείες κλείνουν χωρίς καμία αξιοπρέπεια. Επώνυμες αλυσίδες καταστημάτων, συνεταιρισμοί, αλλά και σύλλογοι δισκοπωλών που προσπαθούν να αντισταθούν αποδυναμώνονται και καταστρέφονται με την αρωγή και των δισκογραφικών εταιρειών.

Το μυστικό της επιτυχίας βρίσκεται πίσω από τις τολμηρές για την εποχή επιχειρηματικές κινήσεις των τότε ιδιοκτήτων Αφων Τοπιντζή, την επιθετική πολιτική τους, την τεράστια οικονομική επιφάνεια που απέκτησαν σύντομα (δίνοντάς τους σημαντικό πλεονέκτημα στον έλεγχο της δισκογραφικής αγοράς αφού οι επιταγές τους ήταν το πιο σίγουρο χαρτί της αγοράς) και την ιδιόρρυθμη κατά πολλούς διαχείριση του προσωπικού τους। Βλέποντας οι τότε ιδιοκτήτες την αγάπη των υπαλλήλων τους για την μουσική, την όρεξή τους να δουλέψουν στο μουσικό χώρο, τις τολμηρές και πρωτότυπες ιδέες τους, τους αντάμειψαν πλουσιοπάροχα(!) με απόλυτη ελευθερία κινήσεων. Μέσα στο παράδοξο αυτό εργασιακό καθεστώς -που δεν διδάσκεται πουθενά- όλα δούλευαν ρολόι. Από μισθούς βέβαια μεγάλη πείνα, το βασικό, με πολύ λίγες εξαιρέσεις. Ακόμα και τα στελέχη δεν πήραν ποτέ μισθούς που έπαιζαν σε αντίστοιχες σε μέγεθος αλυσίδες της πιάτσας. Και παρόλο που τα αφεντικά πλουτίζανε με εξωφρενικούς ρυθμούς, οι υπάλληλοι μένανε με το βασικό μισθό. Με μοναδικό αντάλλαγμα την ευκαιρία να δουλεύουν στο χώρο της μουσικής που τόσο αγαπούσαν. Κάποιοι από αυτούς δώσανε ψυχή και σώμα στην ατελείωτη απληστία των Τοπιτζήδων χωρίς κανένα αντάλλαγμα. Δεν είναι λίγες οι φορές που υπάλληλοι δούλευαν 16 ώρες ή δέχονταν τηλεφωνήματα από τα αφεντικά 2.00 το βράδυ.

Όταν στα τέλη των ʽ00 η μουσική βιομηχανία ξεκίνησε παγκοσμίως να παραπατάει, στην ψωροκώσταινα της γράφανε επικήδειο. Όταν το λιανικό εμπόριο φτερνιζόταν η δισκογραφία έμπαινε στην εντατική. Τότε οι σοφοί, για την τσέπη τους, Αφοί Τοπιντζή ιδιοκτήτες των Metropolisαποφάσισαν να την κάνουν με ελαφρά πηδηματάκια. Βρήκαν έναν πρόθυμο αγοραστή στο πρόσωπο του Ανδρέα Κουρή. Μοσχοπούλησαν την εταιρεία τους, σκούπισαν τα ταμεία και τέλος χωρίς καμία ευαισθησία προς τους υπαλλήλους τους που τόσα χρόνια δουλεύανε σαν καλά σκυλιά, τους έδωσαν προίκα στο νέο αφεντικό τους.
Ο περήφανος για την αγορά του, ο δραστήριος (χα), ο επιτυχημένος(χάχα) και ο δαιμόνιος(χάχανα) επιχειρηματίας Ανδρέας Κουρής μόλις κατάλαβε την φόλα που είχε μέσα το μπιφτέκι, έκανε ότι θα έκανε κάθε σωστό αφεντικό।Ενδεικτικά θα αναφέρουμε μερικές σοφές κινήσεις της εργοδοσίας.

-Αφού έπαιξε λίγο με το καινούργιο απόκτημα αυτός και το σόι του εξαφανίστηκε από τα Metropolis। Δεν είναι και τόσο glamourτελικά τα καινούργια παιχνίδια του. Εδώ είναι που το αμπέλι μένει άφραγο.

-Προσέλαβε δικά του έμπιστα στελέχη απολύοντας παράλληλα τους παλιούς έμπειρους διαχειριστές। Στελέχη, εκκαθαριστές που εκτός από την ύποπτη φήμη που τους ακολουθούσε από τις προηγούμενες δουλειές τους δεν είχαν καμία ιδέα τι πάει να πει δισκογραφία. Για να καταλάβουν και οι μη γνώστες, είναι σαν να προσλάβειτο βιβλιοπωλείο «Πολιτεία» γενικό διευθυντή που δούλευε στου Χυτήρογλου και να του πει να κάνει εμπορική συμφωνία με τον Λιβάνη. Γέλασε και ο κάθε πικραμένος στις δισκογραφικές εταιρείες. Εδώ είναι που χάθηκε κάθε ίχνος επιχειρηματικού prestige της εταιρείας.

-Αδυνατώντας να πληρώσει επιταγές (κατά τα τελευταία λεγόμενα της διεύθυνσης ψάχνουν λεφτά για να καλύψουν επιταγές την τελευταία στιγμή), καθυστέρει συστηματικά πληρωμές προς προμηθευτές, ενοίκια, ΔΕΗ και υπαλλήλους। Εδώ είναι που χάθηκε με μιας η εικόνα της αξιόπιστης εταιρείας.

-Έκλεισε 6 μαγαζιά, αφήνοντας ολόκληρες περιοχές που μονοπωλούσε (θυμηθείτε ότι την προηγούμενη δεκαετία τους είχε κλείσει όλους)χωρίς να προσπαθήσεινα βρει μικρότερους και οικονομικότερους χώρους διατηρώντας την παρουσία του ή ακόμα και να βάλει μέσα στα μαγαζιά του κάποιο άλλο είδος προς πώληση. Καταστήματα φιλέτα που ήταν σημεία αναφοράς στις πόλεις ή τις περιοχές που βρίσκονταν. Ποιοι άραγε τα πήραν τώρα και ποιοί επωφελήθηκαν από αυτήν την κίνηση ίσως θα έπρεπε να το δούμε καλύτερα. Εδώ είναι που αρχίζει να χάνεται η αίσθηση της ισχυρής αλυσίδας καταστημάτων.
-Προβληματική και ύποπτη διαχείριση των εξόδων। Δεν χρειάζεται και masterστα οικονομικά για να καταλάβεις ότι το να σπαταλάς πανάκριβο, ολοκαίνουργιο και πανέμορφο εμπορικό χώρο στο κεντρικό κατάστημα της Πανεπιστημίου για γραφεία, ενώ το ευρύτερο κέντρο βρωμάει από φτηνούς χώρους είναι διοικητική πατάτα. Δεν χρειάζεται και πολύ μυαλό για να μαζευτείς λίγο όταν είσαι διευθυντής σε μία εταιρεία που παραπαίει. Ήθος χρειάζεται που δεν περισσεύει. Η μάσα και η μίζα έχει όρια. Εδώ είναι που χάθηκε η εμπιστοσύνη προς την διοίκηση.

-Εφαρμογή 4ημερης εργασίας। Για το γελοίο της ιστορίας να αναφέρουμε ότι ανακοινώθηκε παραμονές γενικής απεργίας. Μη συνηθισμένος, από το MAD που πληρώνει το προσωπικό όποτε θυμηθεί και κανείς δεν τολμάει να μιλήσει, ο Κουρής στις τελευταίες μέρες της φυσικής του παρουσίας στο Metropolis δέχτηκε ισχυρή αντανακλαστική αντίδραση από το προσωπικό του αναγκάζοντας τον να υποχωρήσει. Προσωρινά, αφού το αμέσως επόμενο διάστημα ξεκίνησε άλλου τύπου περικοπές στην μισθοδοσία. Εδώ είναι που χάθηκε η μοναδική ευκαιρία για δημιουργία σωματείου.

-Απολύσεις। Πάνω από 70 απολύσεις που δεν δημιουργήσανε καμία αντίσταση από τους συναδέλφους. Η διεύθυνση φρόντισε με την αιώνια αλάθητη πρακτική, διαίρει και βασίλευε στους πιο επιρρεπείς να σπάσει την ενότητα των εργαζομένων. Και δυστυχώς υπήρξε και η ασθένεια των συναδέλφων που λέει «μακριά από τον κώλο μας και όπου να ʽ ναι». Ας μετρήσουν οι συνάδελφοι πόσες θέσεις εργασίας χαθήκανε στο όνομα του οικονομικού προβλήματος. Ας προβλέψουν οι συνάδελφοι ποιος είναι ο επόμενος και πότε είναι η σειρά τους. Ας φανταστούνε πως είναι να απολύεσαι και οι συνάδελφοί σου να σφυρίζουν αδιάφορα. Εδώ είναι που χάθηκε η εργασιακή ασφάλεια και η συναδελφική αλληλεγγύη.

-Εφαρμογή νέου πρωτοποριακού ωραρίου «έμπνευσης Metropolis», που λέει ότι το 8ωρο είναι 9।00 έως 18.00. Εφαρμογή κυλιόμενου 5μερου σε όλους τους υπαλλήλους. Εδώ είναι που αρχίζει να χάνεται και η ζωή μας.

Οι εργαζόμενοι των Metropolis λένε:
Ότι θα προσπαθήσουν ακόμα μια φορά για το Metropolis, με όπλα τους την γνώση και την εμπειρία τους, όπως έχουν κάνει και στο παρελθόν και με μοναδικό κίνητρο την αγάπη τους για την μουσική। Είναι και αυτή η ηλίθια αίσθηση ότι αυτό το μαγαζί είναι και δικό τους δημιούργημα. Σε αντίθεση με τους νέους φωστήρες αυτού του μαγαζιού που όταν ακούν LCDSOUNDSYSTEMνομίζουν ότι μιλάμε για τηλεοράσεις, και ότι η επιτυχία μεταφράζεται σε Ευρώ και εξουσία.

Ότι σημασία έχουν οι θέσεις εργασίας και όχι μια επιπόλαια κόντρα με την ιδιοκτησία। Γιʼ αυτό και ύστερα από δύο χρόνια αφόρητης εργοδοτικής πίεσης φτάνει τώρα η στιγμή που ακούγονται φωνές απελπισίας.

Ότι μπορούν και βάζουν πλάτη σε κάθε δύσκολη στιγμή χωρίς οικονομικά ανταλλάγματα। Έχουν γίνει άθλοι στο παρελθόν(πως λειτούργησε το καμένο μαγαζί σε χρόνο ρεκόρ; πως άνοιγαν μαγαζιά για πλάκα χωρίς προσωπικό; πως έκανε αυτούς τους τρελούς τζίρους κάθε Δεκέμβριο χωρίς κάλυψη εποχιακών θέσεων;πως χτίστηκε αυτή η μονοπωλιακή επιχείρηση με βασικούς μισθούς;).

Κάτω από την απειλή της πτώχευσης, της ολοκληρωτικής απώλειας όλων των δικαιωμάτων η διεύθυνση ζητάει πλάτη από τους εργαζόμενους, μέχρι να βρεθούν χρηματοδότες(!), ζητάει χρόνο για να καλύψει τις υποχρεώσεις προς τους προμηθευτές, ζητάει υποταγή στην επιθετική και καταστροφική επίθεση στις ζωές μας, ζητάει τώρα πια και εργασία χωρίς αμοιβή επʼ αορίστου। Όμως αυτή την φορά δεν ζητάει μόνο πλάτη, ζητάει σβέρκο, ζητάει και κώλο.

Δεν τα φάγαμε μαζί, δεν τα τρώμε μαζί, γιατί πρέπει να πεινάμε μόνο εμείς;
Γιʼ αυτό συνάδελφοι να πάρουμε θέση για το μέλλον μας। Στην γαλέρα που βουλιάζει δεν λύνουν ποτέ τις αλυσίδες από τους κωπηλάτες. Στις βάρκες χωράνε μόνο τα αφεντικά.

Εργαζόμενοι –ες στα Metropolis

Πηγή: athens.indymedia.org

Η Φαντασία δεν είναι μόνο Κέλτικη-Παρουσίαση Κοράκι σε Άλικο Φόντο (Οι Γιοι της Στάχτης) και Το Δίκτυ του Ουρανού (Μύθοι των Οτόρι)

Από τον καιρό που πρωτοεκδόθηκε ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών του Τόλκιν η λογοτεχνία του Φανταστικού πήρε μια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Η τολκινική επιρροή ήταν τόσο μεγάλη στις χώρες όπου άνθησε το είδος, που οι επίδοξοι συγγραφείς του τότε- εξυμνημένοι του σήμερα- χάραξαν έναν μακρύ μονόδρομο. Στα χρόνια που ακολούθησαν η λογοτεχνία του Φανταστικού γέμισε με τριλογίες και ν-λογίες βασισμένες στο θρυλικό έργο του Τόλκιν, όπου ο εκάστοτε φανταστικός κόσμος απειλείται να καταστραφεί από την οργή ενός κακού Σκοτεινού Άρχοντα που έχει για υποχείρια τερατώδεις φυλές και ομάδες σατανικών μάγων και κληρικών, μα τελικά το σχέδιο του αποτρέπεται από μια συντροφιά θαρραλέων υπερασπιστών του Καλού, που προέρχονται συνήθως από κάποια συμμαχία συγκεκριμένων φυλών (Άνθρωποι, Ξωτικά, Νάνοι, κ.τ.λ) συχνά με τη βοήθεια ενός ιερού αντικειμένου ή μυθικού πλάσματος. Αυτό είναι το συνηθέστερο μοτίβο που συναντάμε στη φανταστική λογοτεχνία από το 70 και μετά, ένα μοτίβο που συνεχίστηκε και με την αυγή της νέας χιλιετίας, έπειτα από την επιτυχημένη κινηματογραφική μεταφορά του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών, καθώς η λογοτεχνία του Φανταστικού έγινε και πάλι δημοφιλής, αυτή τη φορά διεθνώς. Αν και υπάρχουν διαφορές ανάμεσα σε όλες αυτές τις ιστορίες, η αισθητική παραμένει σχεδόν η ίδια, μιας και πηγάζει από τους αρχαίους και μεσαιωνικούς θρύλους των Κελτών, των Βρετανών, των Γερμανών και των Σκανδιναβών, οι οποίοι ενέπνευσαν τον Τόλκιν να γράψει το έργο του.
Την τελευταία δεκαετία τα πράγματα κάπως άλλαξαν. Οι νέοι εκπρόσωποι του Φανταστικού άρχισαν να αποδεσμεύονται έστω μερικώς από την τολκινική επιροή, δίνοντας νέα πνοή στο χώρο. Μερικοί από αυτούς μετέφεραν τις ιστορίες τους σε άλλα πλαίσια, γεωγραφικά αλλά και χρονικά, μακριά από τη δυτική και βόρεια Ευρώπη των αρχαίων-μεσαιωνικών εποχών, βρίσκοντας την έμπνευση τους σε διαφορετικούς πολιτισμούς (χαρακτηριστικό παράδειγμα η σειρά Ταμεραίρ της Ναόμι Νόβικ, που διαδραματίζεται στην περίοδο των Ναπολεόντειων Πολέμων, παρά το γεγονός πως ο βασικός ήρωας είναι δρακοκαβαλάρης). Οι νέοι συγγραφείς πλέον διαλέγουν ποιον δρόμο θα ακολουθήσουν: κάποιοι θα μιμούνται-αντιγράφουν και κάποιοι θα πειραματίζονται-πρωτοτυπούν.
Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν η Λίαν Χερν και ο πρωτοεμφανιζόμενος αλλά πολλά υποσχόμενος Λευτέρης Κεραμίδας. Απέφυγαν και οι δύο το κλασσικό μοτίβο και δημιούργησαν βασισμένοι σε ξεχωριστούς πολιτισμούς. Έτσι γεννήθηκαν αντίστοιχα τα έπη των Οτόρι (επηρεασμένο από την φεουδαρχική Ιαπωνία) και των Γιών της Στάχτης (επηρεασμένο από την Βυζαντινή Αυτοκρατορία και τις ελληνικές παραδόσεις), δύο σειρές βιβλίων που αγαπήθηκαν από το αναγνωστικό κοινό και τους φίλους του Φανταστικού.
Αυτές τις δυο σειρές βιβλίων οι εκδόσεις Πατάκη έφεραν κοντά μας και μας καλούν την Πέμπτη 17 Φεβρουαρίου στο βιβλιοπωλείο της λεωφόρου Ακαδημίας για να παρουσιάσουν τους πιο πρόσφατους τίτλους (Το Δίκτυ του Ουρανού και το Κοράκι σε Άλικο Φόντο) και περάσουν το μήνυμα πως η Φαντασία δεν είναι μόνο Κέλτικη, καθώς και πολλά άλλα "δεν είναι μόνο".

Κι εδώ το κείμενο της παρουσίασης. Σας περιμένουμε όλους εκεί.

Οι Εκδόσεις Πατάκη σας προσκαλούν την Πέμπτη 17 Φεβρουαρίου 2011 στις 07:00 μ.μ. στο βιβλιοπωλείο Πατάκη (Ακαδημίας 65, Αθήνα), στην παρουσίαση των βιβλίων Κοράκι σε άλικο φόντο του Ελευθέριου Κεραμίδα και Το δίχτυ του Ουρανού από τη σειρά Μύθοι των Οτόρι της Λίαν Χερν.
Για τα βιβλία θα μιλήσουν οι Μαρία Τοπάλη, ο Μάκης Πανώριος και ο Ελευθέριος Κεραμίδας. Θα προβληθούν φωτογραφίες του Αντώνη Τσούλου.

Κάρολος Ντίκενς - Ο Μάγος των Χριστουγέννων

*στην εικόνα ο Κάρολος Ντίκενς σε νεαρή ηλικία, τότε που έγραψε το A Christmas Carol

Για όσους αποζητούν να συμβαδίσουν με το πνεύμα των ημερών διαβάζοντας κάτι αγνό και αθώο, μια φανταστική ιστορία που εκτός από διασκέδαση στο τέλος της θα μεταδώσει ένα μήνυμα χαράς και συγκίνησης χτυπώντας κατευθείαν στην καρδιά του αναγνώστη, υπάρχουν πέντε αθάνατες ιστορίες ενός μάγου που για χρόνια τώρα σκορπά τη μαγεία των Χριστουγέννων μέσα από τα βιβλία του. Ο λόγος για τις χριστουγεννιάτικες ιστορίες του Κάρολου Ντίκενς, ενός αξέχαστου συγγραφέα που δεν δίστασε να προσφέρει λίγο από το ταλέντο και τη φαντασία του στο αληθινό μήνυμα των Χριστουγέννων. Και μιας που οι μέρες αυτές είναι εδώ, μέρες ανάμνησης και νοσταλγίας, εμείς ας θυμηθούμε έναν από τους πατέρες της φανταστικής λογοτεχνίας και ας ζήσουμε τη μαγεία των Χριστουγέννων μέσα από τα παραμύθια του.

Ένα φτωχό παιδί με πλούσια συναισθήματα και άπληστη φαντασία

Ποιος είναι Κάρολος Ντίκενς; Σίγουρα θα έχετε ακούσει λίγα πράγματα για εκείνον και όλο και κάποιο από τα έργα του θα έχετε στη βιβλιοθήκη σας. Είναι περισσότερο γνωστός για τις ιστορίες του Όλιβερ Τουίστ, Ντέιβιντ Κόπερφιλντ, Νίκολας Νίκελμπι και τις Μεγάλες Προσδοκίες, καθώς και τον τσιγκούνη Εμπενίζερ Σκρουτζ από το Μια Χριστουγεννιάτικη Ιστορία. Τα έργα του είναι πολλά και διαχρονικά και αρκετά από αυτά έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο. Η αντοχή τους στο χρόνο φανερώνει την αξία του Ντίκενς τόσο ως συγγραφέα όσο και ως άνθρωπο.

Γεννήθηκε περίπου δύο αιώνες πριν, το Φεβρουάριο του 1812, στο Λάντπορτ της Αγγλίας. Χάρη στα χρέη του πατέρα του, τα παιδικά του χρόνια πέρασαν μέσα από τη φτώχια, ένα κοινωνικό φαινόμενο της εποχής το οποίο σφυρηλάτησε την αγνή καρδιά και τη μυθοπλαστική ικανότητα του νεαρού Ντίκενς. Στα δεκαπέντε του αναγκάστηκε να διακόψει το σχολείο για να συντηρήσει την οικογένεια του και στα δεκαεφτά ξεκίνησε την καριέρα του ως δημοσιογράφος. Μέχρι τα τριάντα είχε γίνει ένας από τους πιο δημοφιλής και πολυδιαβασμένους συγγραφείς της Βικτοριανής Εποχής. Διακρίθηκε για τη γλαφυρή γραφή του, το γοτθικό ρομαντισμό, τους εξιδανικευμένους χαρακτήρες και τους αξιομνημόνευτους ήρωες του, την εναρμόνιση του ρεαλιστικού με το φανταστικό, τα happy ends των ιστοριών του, καθώς και για την ευαισθησία, τον ανθρωπισμό, την υπεράσπιση των φτωχών και την αγάπη προς τα παιδιά και τα Χριστούγεννα. Έφυγε από τη ζωή τον Ιούνιο του 1870, έπειτα από σύντομη αρρώστια. Στον τάφο του αναγράφεται το εξής:

«Αγαπούσε τους φτωχούς, τους ταλαιπωρημένους και τους αδύναμους. Και με το θάνατο του, ένας από τους καλύτερους συγγραφείς της Αγγλίας, χάθηκε από τον κόσμο.»

Ο Κάρολος Ντίκενς υπήρξε πατέρας δέκα παιδιών και 30 βιβλίων, πέντε από τα οποία αποτελούν τις χριστουγεννιάτικες ιστορίες του.

Ο Τσάρλι και τα Χριστούγεννα

Ξωτικά και νεράιδες, φαντάσματα που δικάζουν και πνεύματα που υπενθυμίζουν, μαζί με ανθρώπους που περνούν μέσα από μια ψυχική κόλαση ώσπου να βρουν τον παράδεισο τους, είναι η συνταγή του Ντίκενς στις πέντε ιστορίες του με θέμα τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά. Υπαρκτό και φανταστικό συναντιούνται ώστε μέσα από τις πέντε μικρές ιστορίες να μεταδώσουν στον αναγνώστη το αληθινό μήνυμα των εορτών και να υμνήσουν τις ανθρώπινες αρετές.

A Christmas Carol (Μια Χριστουγεννιάτικη Ιστορία)

Είναι η πιο γνωστή από τις πέντε ιστορίες, με τη μαγεία της φαντασίας και το μυστήριο του υπερφυσικού να την κάνουν να ξεχωρίζει. Μιλά για τον Εμπενίζερ Σκρουτζ, έναν άνθρωπο που μισεί τα Χριστούγεννα και κάθε είδος χαράς, ενώ το μόνο που τον νοιάζει είναι τα πολύτιμα λεφτά του. Το βράδυ της Παραμονής τον επισκέπτεται το φάντασμα του συναδέλφου του, Τζέικομπ Μάρλει, ο οποίος του δίνει τη συμβουλή να πάψει να είναι φιλάργυρος και ματαιόδοξος και τον προειδοποιεί πως θα δεχτεί τρεις επισκέψεις. Οι επισκέπτες είναι τρία πνεύματα των Χριστουγέννων που έρχονται για μεταπείσουν τον Εμπενίζερ φανερώνοντας του τα όσα έχουν συμβεί στα παιδικά του χρόνια, τα όσα συμβαίνουν στον παρόν γύρω από τους γνωστούς του Εμπενίζερ και τα όσα πρόκειται να συμβούν στον ίδιο τα επόμενα Χριστούγεννα εάν δεν αρχίσει να ενδιαφέρεται για τους ανθρώπους αντί για τα χρήματα. Μόλις οι επισκέψεις τελειώνουν και ειδικά έπειτα από το τελευταίο πνεύμα που του παρουσιάζει ένα μέλλον με άδοξο θάνατο, ο Εμπενίζερ νιώθει μέσα του την ανθρωπιά και τα συναισθήματα να φουντώνουν, από τσιγκούνης γίνεται γενναιόδωρος και γιορτάζει τα Χριστούγεννα με χαρά.

Η ιστορία αυτή του Ντίκενς θεωρείται μία από τις καλύτερες του δουλειές και μέχρι σήμερα χαρακτηρίζεται ως το πιο αγαπημένο παραμύθι των Χριστουγέννων μαζί με τον Καρυοθραύστη του Χόφμαν. Από την πρώτη στιγμή της κυκλοφορίας του τον Δεκέμβριο του 1943, το βιβλίο πούλησε έξι χιλιάδες αντίτυπα. Έχει γυριστεί στον κινηματογράφο πάρα πολλές φορές από το 1908 μέχρι το 2004, με πιο επιτυχημένη την ταινία του Μπραίν Χαρστ με τον Άλιστερ Σμιθ να πρωταγωνιστεί στο ρόλο του Σκρουτζ. Η ιστορία του Ντίκενς δεν ξέφυγε και από την εταιρία παραμυθιών Ντίσνει η οποία την απέδωσε ως ταινία κινουμένων σχεδίων με πρωταγωνιστή τον Σκρουτζ Μακντακ, μορφή επηρεασμένη από τον τσιγκούνη ήρωα. Αξίζει να σημειωθεί πως το ρόλο του Εμπενίζερ έχει υποδυθεί ο Πάτρικ Στιούαρτ, γνωστός για τη συμμετοχή του στη σειρά Startrek ως καπετάνιος Πίκαρντ αλλά και ως καθηγητής Ξαβιέ στην κινηματογραφική μεταφορά των X-men, όπως επίσης και ο Τζιμ Κάρει στη νέα ταινία της Ντίσνει, το βιβλίο της οποίας κυκλοφορεί φέτος από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.

The Chimes (Οι Καμπάνες)

Η δεύτερη ιστορία του Ντίκενς, αυτή τη φορά όχι για τα Χριστούγεννα αλλά για την Πρωτοχρονιά. Ο Τρότι (ή Τόμπι, όπως τον αποκαλούν), είναι ένας φτωχός γεράκος καλοθελητής που εκτελεί καθήκοντα αγγελιοφόρου. Αγαπά τον ήχο από τις καμπάνες της εκκλησίας και κάθε που της ακούει πιστεύει πως του μιλούν. Η κόρη του, η Μεγκ, θέλει να παντρευτεί τον Ρίτσαρντ, έναν καλόκαρδο και ωραίο νεαρό σιδερά. Όμως, την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς, καθώς οι τρεις τους γευματίζουν στο κατώφλι μιας πλούσιας οικογένειας, εμφανίζονται δύο κυβερνητικοί εκπρόσωποι, ο ένας εκ των οποίων λέει στους νεαρούς να μην παντρευτούν διότι οι φτωχοί είναι πλήγμα για την κοινωνία και δεν πρέπει να παντρεύονται ούτε και να κάνουν παιδιά. Ο ευκολόπιστος Τρότι δέχεται τα λόγια αυτά και το ζευγάρι αναβάλει το γάμο. Το βράδυ οι καμπάνες καλούν τον γερο-Τρότι κι όταν εκείνος ανεβαίνει στο καμπαναριό, πατώντας σε ένα σαπισμένο ξύλο, πέφτει και πεθαίνει. Τότε βλέπει γύρω του ξωτικά και καλικάντζαρους μαζί και τα Πνεύματα των Καμπάνων τα οποία τον ξεναγούν στο μέλλον της κόρης του, ένα μέλλον άχαρο και τραγικό. Στο τέλος όμως ο Τρότι συνειδητοποιεί πως ήταν ζωντανός και πως αυτό που είχε δει ήταν όνειρο που του έδειχνε τι θα συνέβαινε εάν άκουγε τα λόγια του πλουσίου. Η ιστορία τελειώνει αισίως με τον γερο-Τρότι, την Μεγκ, τον Ρίτσαρντ και όλους τους υπόλοιπους χαρακτήρες που συμμετέχουν στο παραμύθι, να υποδέχονται το νέο έτος με χαρά και ελπίδα.

The Cricket on the Hearth (Ο Γρύλος στο Τζάκι)

Η τρίτη χριστουγεννιάτικη ιστορία του Ντίκενς, την οποία έγραψε σε λιγότερο από δύο μήνες. Ένα ακόμη παραμύθι όπου το θαύμα των Χριστουγέννων διώχνει τη δυστυχία και τις κακές σκέψεις. Ο γερο-Τζον είναι παντρεμένος με την κατά πολύ νεότερη του, Ντοτ, και ζουν μαζί με το μωρό και την υπηρέτρια τους. Μια μέρα ο Τζον φιλοξενεί έναν νεαρό ξένο. Όσο ο ξένος παραμένει στο σπίτι, ο Τζον υποψιάζεται ότι η γυναίκα του αναπτύσσει ερωτική σχέση μαζί του. Από τότε ένας γρύλος μπαίνει στο σπίτι και στέκεται στο τζάκι, αναλαμβάνοντας το ρόλο του άγγελου-προστάτη της οικογένειας. Μιλά με ανθρώπινη φωνή και προσπαθεί να πείσει τον ανήσυχο Τζον ότι η υποψία του για την απάτη της Ντοτ είναι ψέμα. Εκείνος όμως δεν τον πιστεύει και αφήνει τη γυναίκα του να παντρευτεί το νέο της μνηστήρα. Εν τω μεταξύ ετοιμάζεται ο γάμος της καλύτερης φίλης της Ντοτ, Μέη, με τον κύριο Τάκλετον. Τότε ο αποκαλύπτεται η ταυτότητα του νεαρού ξένου, ο οποίος είναι ο Έντουαρτ, ο αδελφός της τυφλής Μαίρη, που είχε χαθεί για χρόνια στη Νότια Αμερική και τώρα επέστρεψε για να παντρευτεί την αγαπημένη του Μέη. Αυτό συγκινεί τον κύριο Τάκλετον και αντί να θυμώσει που χάνει τη Μέη, η καρδιά του γεμίζει με χαρά και γίνεται ένας εύθυμος γέρος όπως και ο Τζον που τελικά πείσθηκε πως τα περί απιστίας της συζύγου του ήταν μια ανόητη παρεξήγηση.

The Battle of Life (Μάχη για τη Ζωή)

Η τέταρτη ιστορία από τις χριστουγεννιάτικες. Είναι η λιγότερο γνωστή από τις πέντε καθώς επίσης η παρέμβαση του υπερφυσικού απουσιάζει παντελώς. Το μήνυμα δεν είναι ξεκάθαρο ενώ είναι αμφίβολο για το αν υπάρχει ευχάριστο τέλος. Εντυπωσιακή όμως είναι η εισαγωγή της ιστορίας όπου περιγράφεται μια μάχη στην οποία χιλιάδες στρατιώτες πεθαίνουν κι έπειτα τα λουλούδια ανθίζουν ξανά και όλα ξεχνιούνται. Η Γκρέις και η Μάρον είναι αδελφές και τρέφουν μεγάλη αγάπη η μία για την άλλη. Η μικρότερη, η Μάρον, αρραβωνιάζεται τον Άλφρεντ όμως εκείνος φεύγει για να αναζητήσει το πεπρωμένο του. Τρία χρόνια αργότερα, όταν φτάνει το γράμμα του Άλφρεντ, προμηνύοντας την επιστροφή του, η Μάρον το σκάει μαζί με έναν πλούσιο γαιοκτήμονα με κακή φήμη και λάγνα επιμονή για την ίδια. Τα χρόνια περνούν και πάλι, ο Άλφρεντ παντρεύεται την Γκρέις ενώ δεν σταμάτησε ποτέ να στεναχωριέται για τη Μάρον. Τελικά η Μάρον επιστρέφει στα γενέθλια της αδελφής της και εξηγεί πως έφυγε επειδή γνώριζε για τον κρυφό έρωτα της Γκρέις και του Άλφρεντ. Κι ενώ εκείνοι νόμιζαν πως το ριζικό της Μάρον ήταν κακό με τον γαιοκτήμονα, κάθε άλλο παρά κακό ήταν. Κι αυτό διότι ο γαιοκτήμονας, μέσα από την καλοσύνη της Μάρον, έγινε ενάρετος και άκακος σαν αρνάκι.

The Haunted Man (Το Φάντασμα)

Η τελευταία χριστουγεννιάτικη ιστορία του Ντίκενς, που γράφτηκε το 1848. Τα φαντάσματα και οι δύστυχοι θνητοί επιστρέφουν για να μεταδώσουν ένα σοφό και ξεχωριστό μήνυμα. Ο κύριος Ρέντλοου είναι άτομο μοναχικό και απομονωμένο. Παρά τις επαγγελματικές του ολοκληρώσεις ζει δυστυχισμένος και μισεί τους πάντες έπειτα από τότε που η γυναίκα του τον εγκατέλειψε για τον καλύτερο του φίλο. Μια νύχτα τον επισκέπτεται το φάντασμα του ίδιου του εαυτού και του προσφέρει μια λύση για την μελαγχολία του. Τον απαλλάσσει από τις κακές αναμνήσεις. Όμως καθώς το φάντασμα χάνεται του λέει το εξής: «το δώρο που σου έδωσα θα το μοιράζεις σε όποιον συναντάς». Όμως το δώρο του φαντάσματος δεν φέρνει τα ευχάριστα αποτελέσματα που ο Ρέντλοου περίμενε. Αντιθέτως προκαλεί την καταστροφή καθώς ο καθένας που έρχεται σε επαφή μαζί του, ξεχνά οτιδήποτε κακό με αποτέλεσμα να παύει να εκτιμά οτιδήποτε καλό. Ο Ρέντλοου αναζητά το φάντασμα και του ζητά να πάρει πίσω το δώρο. Το φάντασμα όμως εξηγεί ότι ο μόνος που μπορεί να σώσει την κατάσταση είναι η καλόκαρδη Μίλι, η σύζυγος του υπηρέτη του. Έπειτα από την παρέμβαση της και την συγχώρεση του Ρέντλοου προς τον άνθρωπο που κάποτε τον είχε βλάψει, όλα γίνονται όπως και πριν, με εξαίρεση τον ίδιο τον κύριο Ρέντλοου ο οποίος, ως άλλος Εμπενίζερ Σκρουτζ, βρίσκει τη χαρά και την αγάπη.

Ολοκληρώνοντας το αφιέρωμα για τον Μάγο των Χριστουγέννων, έναν άνθρωπο που ένιωσε τη μαγεία των εορτών ενάμισι αιώνα πριν, δίχως μεγαλεία, ρεβεγιόν, φωτάκια και αγιοβασίληδες, και τη μοίρασε με το δικό του τρόπο, παραθέτω τα λόγια του από τον πρόλογο του A Christmas Carol.

Προσπάθησα σε αυτό το μικρό βιβλίο φαντασμάτων να δώσω σάρκα και οστά σε μια Ιδέα χωρίς να χαλάσω τη διάθεση των αναγνωστών μου απέναντι στους φίλους τους, στον καιρό η σε εμένα. Εύχομαι το Πνεύμα του βιβλίου να στοιχειώνει ευχάριστα το σπιτικό τους και κανείς να μη νιώσει την επιθυμία να το πετάξει έξω με τις κλωτσιές!

Ο πιστός φίλος και υπηρέτης τους

Κάρολος Ντίκενς

Γιώργος Χατζηκυριάκος

Το παρών άρθρο δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2007 στο τρίτο τεύχος του περιοδικού 2010. Μέρος του αναδημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2009 στο τρίτο τεύχος του περιοδικού Bookmarks.

Κοράκι σε Άλικο Φόντο - Οι Γιοι της Στάχτης Βιβλίο Πρώτο

Βιβλιοπαρουσίαση για το βιβλίο του Ελεύθεριου Κεραμίδα


Το να εκδώσεις ένα βιβλίο fantasy στην Ελλάδα είναι πολύ πιο δύσκολο από το να το γράψεις. Οι λόγοι είναι πολλοί (ας μην μπούμε στη διαδικασία να τους αναλύσουμε) και η οικονομική κρίση, που σύμφωνα με τα λεγόμενα μαστίζει τη χώρα, είναι ένας λόγος παραπάνω. Βέβαια, αν έχεις λεφτά στην άκρη, μπορείς να το δεις να εκδίδεται από κάποιον εκδοτικό που αναλαμβάνει συνεκδόσεις, μιας και τα τελευταία χρόνια κάτι τέτοιες επιχειρήσεις αρχίζουν και πληθαίνουν. Εκτός βέβαια και αν αναλάβεις αποκλειστικά εσύ τα έξοδα της έκδοσης, οπότε μιλάμε για αυτοέκδοση ή τη δημιουργία ενός δικού σου εκδοτικού. Λύσεις υπάρχουν αν θέλεις να κυκλοφορήσει το πόνημα σου και από χειρόγραφο να μεταμορφωθεί σε βιβλίο.
Όμως το να εκδώσεις σε μεγάλο εκδοτικό, αυτό είναι άθλος. Κι έναν τέτοιο άθλο τον έχουν βγάλει εις πέρας λίγοι, μέχρι στιγμής, συγγραφείς. Στην ομάδα των αθλητών-συγγραφέων προστέθηκε ένας ακόμα πρωτοεμφανιζόμενος συγγραφέας, ο Ελευθέριος Κεραμίδας, με το βιβλίο "Κοράκι σε Άλικο Φόντο" που κυκλοφόρησε πριν λίγες μέρες από τις εκδόσεις Πατάκη. Όπως έχω αναφέρει σε παλαιότερο άρθρο, Το "Κοράκι σε Άλικο Φόντο" αποτελεί το πρώτο μέρος μιας τετραλογίας high fantasy στην οποία κυριαρχεί το ελληνικό-βυζαντινό στοιχείο. Πρόκειται για μια συναρπαστική ιστορία, πλούσια σε πρόσωπα, τοποθεσίες, συγκρούσεις και μάχες σε έναν κόσμο όπου ιππότες και λόγιοι, αυτοκράτορες και ιερείς, αδελφότητες μάγων και ορδές βαρβάρων, δράκοντες και τέρατα, στήνονται στο ταμπλό για να χαρίσουν στους αναγνώστες ένα ταξίδι στο Θρύλο και το Φανταστικό. Προσπαθώντας να αποφύγει τα κλισέ του χώρου, δίχως όμως να τα αποκλείει εντελώς, ο νέος συγγραφέας υπόσχεται να προσφέρει μία ακόμα αξέχαστη σειρά στη φανταστική λογοτεχνία και να αποδείξει πως οι Έλληνες διατηρούμε μέχρι σήμερα την αρχαία μας ικανότητα να πλάθουμε σαγηνευτικούς μύθους, επηρεασμένοι από το παρόν και κυρίως από το παρελθόν και την Ιστορία μας.
Το "Κοράκι σε Άλικο Φόντο", το πρώτο βιβλίο της σειράς "Οι Γιοι της Στάχτης" είναι διαθέσιμο στα βιβλιοπωλεία όλης της χώρας και ήδη, λίγες μέρες μετά την κυκλοφορία του, απέκτησε θέση στις βιβλιοθήκες των αναγνωστών του Φανταστικού.

Autumn Promises

Επερχόμενες Κυκλοφορίες της Ελληνικής Λογοτεχνίας του Φανταστικού

Και να που φτάσαμε στα μέσα του Οκτώβρη και συνάμα του Φθινοπώρου. Σε δύο μήνες και κάτι μέρες το 2010 θα μας αποχαιρετήσει, αφήνοντας πίσω του αναμνήσεις και υποσχέσεις για την επόμενη χρονιά, ίσως και για το μικρό περιθώριο που έχει αφήσει μέχρι το τέλος του ταξιδιού του.

Γεγονός είναι πως το 2010, σε σύγκριση με το δυναμικό 2009 που μας χάρισε κάποια σπουδαία δώρα, η Ελληνική Λογοτεχνία του Φανταστικού δεν έδωσε το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Πολύ λιγότεροι τίτλοι σε σχέση με πέρυσι, πολλές αυτοεκδόσεις-συνεκδόσεις (εκ των οποίων η μία ήταν επανέκδοση, όμως τουλάχιστον κρατήθηκε μια ισοροπία μεταξύ πρωτοεμφανίζομενων και ήδη γνωστών συγγραφέων του χώρου, κυρίως της Επιστημονικής Φαντασίας η οποία για φέτος υπερτερεί των άλλων ειδών του Φανταστικού. Όμως η χρονιά ακόμα δεν τελείωσε κι έτσι έχουμε να περιμένουμε μερικούς τίτλους επιπλέον.

Ο ένας από αυτούς, και μάλιστα ο πιο πολυαναμενόμενος, είναι το Κοράκι σε Άλικο Φόντο του Ελευθέριου Κεραμίδα. Πρόκειται για το ξεκίνημα μιας φάνταζι σειράς που φέρει τον γενικό τίτλο Οι Γιοι της Στάχτης που θα κυκλοφορήσει σύντομα από τις εκδόσεις Πατάκη. Εδώ έχουμε έναν συνδυσμό ποιοτικής γραφής και συναρπαστικής πλοκής, ότι πρέπει δηλαδή για ένα καλό βιβλίο φαντασίας, με επιρροές από την ιστορία και τους θρύλους του ελληνικού μεσαίωνα και όχι μόνο. Ο Λευτέρης θα περπατήσει στους δρόμους που έχουν ξεκινήσει να διαβαίνουν η Ανθίππη Φιαμού και ο Γιάννης Πλιώτας και είμαι βέβαιος πως με τους Γιους της Στάχτης, τα ίχνη του θα αποτυπωθούν για πολλά χρόνια σε αυτόν τον δρόμο. Και για όσους ενδιαφέρεστε, μπορείτε να διαβάσετε δωρεάν το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου στο αντίστοιχο blog του συγγραφέα http://sonsofash.blogspot.com όπου επίσης μπορείτε να βρείτε χάρτες και πληροφορίες για τους ήρωες και την ιστορία του κόσμου των Αιγλωέων.

Ο δεύτερος από τους αναμενόμενους τίτλους του Ελληνικού Φανταστικού έρχεται όχι από μεγάλο εκδοτικό οίκο αλλά από τις νεαρές εκδόσεις Ars Nocturna. Πρόκειται για την Ενυδρία της Βάγιας Ψευτάκη, γνωστής αρθρογράφου σε όσους παρακολουθούν το περιοδικό Mystery, μεταφράστριας και ερευνήτριας του μεταφυσικού. Η κυκλοφορία του βιβλίου έχει ήδη καθυστερήσει μιας και είχε προγραμματιστεί για τον Ιούνιο του '10, ευελπιστούμε όμως πως θα βρίσκεται στα ράφια πριν από τις γιορτές. Αν έπρεπε να πω μόνο δύο λέξεις για την ιστορία της Ενυδρίας, αυτές θα ήταν πρωτότυπη και γοητευτική και είμαι σίγουρος πως η Βάγια θα αποκτήσει πολλούς οπαδούς μέσα από αυτό της το έργο. Διηγήματα από τον κόσμο της Ενυδρίας μπορείτε να διαβάσετε στο εμπνευσμένο blog της συγγραφέα στο παρακάτω link http://enydria.blogspot.com

O τρίτος τίτλος που ακολουθεί είναι η συνέχεια της πολυσυζητημένης σειράς Ουροβόρος Κρίνος της Ελίζας Πολιτσοπούλου. Το δεύτερο βιβλίο της προκαθορισμένης εφταλογίας με ηρωίδα την Μόριγκαν Κρόοου θα κυκλοφορήσει τον Νοέμβρη από τις εκδόσεις Κέδρος και θα ονομάζεται Αμάρανθος, ο Θρύλος των Βρυκολάκων. Η (αναγεννημένη πια) Μόριγκαν εγκαταλείπει τη Σκωτια και την Αγγλία για να δώσει νέες μάχες αυτή τη φορά στη Γαλλία.

Τέλος, αναμένεται η συνέχεια μιας ακόμα φιλόδοξης σειράς, το πρώτο βιβλίο της οποίας έφερε ικανοποιητικά αποτελέσματα στο συγγραφέα και τις Εκδόσεις Μίνωας, έχοντας αποκτήσει ήδη αρκετούς νεαρούς οπαδούς. Ο λόγος για τη σειρά εφηβικής φαντασίας Τα Χρονικά της Αντάκρης του Κώστα Ζαφειρίου, γνωστού ως Menestrel De Miraval. Η ηρωίδα του βιβλίου Ευγενία Βασιλικού, έπειτα από την περιπέτεια που έζησε μαζί με τους φίλους της Τίμοθυ και Κίρσι στην Ονειρένια και το Μπιλθορ, θα κάνει και πάλι την εμφάνιση της στο δεύτερο τόμο της σειράς που θα φέρει τον τίτλο Οι Γιοι της Άριζαν. Άγνωστο ακόμα εάν το βιβλίο προλάβει να κυκλοφορήσει πριν το τέλος του χρόνου, πάντως μια προδημοσίευση του μπορείτε να διαβάσετε στο αντίστοιχο blog της Ονειρένια.

Προσωπικά θέλω να ευχηθώ καλή επιτυχία στους αναφερθέντες συγγραφείς καθώς επίσης να ευχηθώ καλή τύχη σε μερικούς ακόμη, συγκεκριμένα στους Ευθυμία Δεσποτάκη, Κωνσταντίνο Μίσσιο και Αντώνη Πάσχο, οι νέες δουλειές των οποίων βρίσκονται σε αναζήτηση εκδότη.

Todd McFarlane

Δημιούργημα του ένας από τους δημοφιλέστερους χαρακτήρες στο χώρο των comic και ίσως ο μεγαλύτερος αντί-ήρωας της ενήλικης μυθοπλασίας. Το χέρι του έχει δώσει νέα μορφή σε αγαπητούς ήρωες της Marvel και έφερε νέους στο προσκήνιο που απέκτησαν αντάξια φήμη των προγενέστερων. Η τέχνη του υπάρχει αποτυπωμένη ακόμα και στον κινηματογράφο, τα βίντεο-παιχνίδια, τη μουσική, τη διακόσμηση αλλά και τον αθλητισμό. Ο λόγος για τον παγκοσμίας φήμης καλλιτέχνη Todd McFarlane, γνωστού και ως πατέρα του κολασμένου ήρωα Spawn.

Η αρχή ενός θαύματος

Ο McFarlane γεννήθηκε το 1961 στον Καναδά, στο Κάλγκαρι της Αλμπέρτα. Από μικρός αγαπούσε τα comic. Οι αγαπημένοι του καλλιτέχνες του χώρου ήταν οι Frank Miller, John Byrne και οι Michael Golden και Art Adams. Ο ίδιος όμως ήθελε να ασχοληθεί επαγγελματικά με το baseball. Όταν φοιτούσε στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Ουάσινγκτον όμως, κι ενώ όλα έδειχναν πως σύντομα θα γινόταν επαγγελματίας παίχτης του baseball, ένα ατύχημα στο πόδι του στέρησε για πάντα την ευκαιρία για το παιδικό του όνειρο. Έτσι ο Todd αποχαιρέτησε τον αθλητισμό για να γίνει αργότερα ένας από τους μεγαλύτερους κομίστες και μυθοπλάστες της εποχής μας.

Εκείνον τον καιρό εργαζόταν σε ένα κατάστημα με comics. Το ταλέντο του αναγνωρίστηκε σύντομα μέσα από σκίτσα ηρώων της Marvel και Dc τα οποία είχαν ζήτηση στα τοπικά καταστήματα. Μετά από αυτό το στάδιο κι έπειτα από μια ιστορία του που εκδόθηκε στο Epic Comic’s Coyote, δεν άργησε να συνεργαστεί με τις εταιρίες-κολοσσούς Marvel και DC. Επί τέσσερα χρόνια απασχολούνταν με την εικονογράφηση στις σειρές Incredible Hulk και Incredible Ιnc καθώς και μερικά τεύχη του Batman, έως το 1988 όπου ανέλαβε την εικονογράφηση του Spider-man.

McFarlane και Spider-Man

Τόσο ο καλλιτέχνης όσο και ο ήρωας επηρεάστηκαν μοιραία ο ένας από τον άλλον. Μέσα από το χέρι του McFarlane o Spider-man απέκτησε νέο αέρα, σύμφωνα με τον οποίο κινήθηκαν όλοι οι μετέπειτα κομίστες που ανέλαβαν την εικονογράφηση του. Ο Spider-man απέκτησε αραχνοειδή χάρη, έγινε πιο ευέλικτος, τα μάτια της στολής του έγιναν μεγάλα και ανοιχτά καθώς και οι κινήσεις του περισσότερο ακροβατικές. Άλλαξε επίσης ο ιστός του, ο οποίος απέκτησε λεπτομέρεια και ζωντάνια, όπως ακριβώς αργότερα η μπέρτα και οι αλυσίδες του Spawn. Εκτός της σχεδιαστικής προσφοράς ο McFarlane επηρέασε τον αραχνο-ήρωα και σεναριακά, καθώς βοήθησε στη δημιουργία ενός χαρακτήρα που κέρδισε εξίσου εκατοντάδες οπαδούς και προκάλεσε την αρχή για πολλούς ακόμα «μπελάδες» στον Spider-Man, επιφέροντας όλο και περισσότερα κέρδη στη Marvel. O χαρακτήρας αυτός είναι ο αντί-ήρωας Venom.

Με τη σειρά του ο Spider-man επηρέασε ανάλογα τον McFarlane. Του χάρισε τεράστια φήμη και τον καθιέρωσε αστέρα στη βιομηχανία των comics. Το 1990, δηλώνοντας κουρασμένος να εικονογραφεί τις ιστορίες των άλλων, ζήτησε από τον εκδότη Jim Salicrup να του παραχωρήσει μία δική του σειρά. Έτσι δημιούργησε τη σειρά με τον απλό τίτλο Spider-Man (μέχρι τότε εργαζόταν πάνω στη σειρά Amazing), της οποίας το πρώτο τεύχος πούλησε δυόμισι εκατομμύρια αντίτυπα. Η σειρά αυτή χαρακτηρίστηκε τόσο για το δυναμισμό στο σενάριο όσο και για τα συλλεκτικά εξώφυλλα. Έπειτα όμως από το δέκατο έκτο τεύχος, εξαιτίας αλλαγής στην ηγεσία της επιχείρησης, ο McFarlane εγκατέλειψε τη σειρά καθώς και την ίδια τη Marvel.

Spawn. Το Σκοτεινό Έπος

Μαζί με τον McFarlane εγκαταλείπουν τη Marvel ακόμη πέντε κορυφαίοι καλλιτέχνες. Οι έξι τους δημιούργησαν την Image Comics, μια εταιρία-ομπρέλα, στην οποία μέσα κάθε ένας από αυτούς είχε δικό του εκδοτικό οίκο. Ο Todd επιτέλους απέκτησε την ευκαιρία να δημιουργήσει το δικό του ήρωα, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον περίφημο Spawn. Το πρώτο κιόλας τεύχος πούλησε περίπου ενάμισι εκατομμύρια αντίτυπα, φανερώνοντας έτσι στο δημιουργό του ότι ο νέος comic ήρωας θα μπορούσε να πατήσει σταθερά στο χώρο.

Ο Spawn θεωρείται το καλύτερο έργο του McFarlane. Ξεχώρισε τόσο για το εντυπωσιακό σχεδιασμό όσο και για το πρωτότυπο σενάριο και το περιβάλλον στο οποίο εξελίσσονται οι καταστάσεις (ο ήρωας μπλέκεται σε περιπέτειες που ξεφεύγουν από τη σημερινή Γη, με έντονη την ανάμειξη της κόλασης και του παραδείσου). H ιστορία του μισθοφόρου πράκτορα της CIA ο οποίος δολοφονείται από το διεφθαρμένο αφεντικό του και επιστρέφει στη ζωή σαν γόνος της κόλασης ως αντάλλαγμα για να ξαναδεί τη γυναίκα του, απέκτησε χιλιάδες φανατικούς οπαδούς και δημιούργησε νέο ρεύμα χαρακτήρων και σεναρίων στο χώρο των comics. Η μορφή μάλιστα ξεπέρασε το σύμπαν των εικονογραφημένων σελίδων και βρέθηκε, εκτός από τον κινηματογράφο ως ομώνυμη ταινία, στα βίντεο- παιχνίδια(Spawn the Eternal, In the Demon’ s Hand, Armageddon και Soul Calibur ως κρυφός χαρακτήρας) καθώς και στη μουσική (The Dark Saga των Iced Earth το οποίο είναι αφιερωμένο καθεαυτού στον Spawn και μερικούς άλλους χαρακτήρες της σειράς). Η απήχηση του κολασμένου αντί-ήρωα στο αναγνωστικό κοινό έφερε στη συνέχεια παραπάνω τίτλους και σειρές στο χώρο των comic, όπως τα Curse of Spawn, Angela, Sam and Twitch. O Spawn απέκτησε κίνηση στην οθόνη ως ιαπωνική σειρά Manga με το όνομα Shadows of Spawn, ενώ το 1997 γυρίστηκε κινηματογραφική ταινία και σειρά κινουμένων σχεδίων που κράτησε έως το 1999. Το σχεδιασμό του Spawn ανέλαβαν έπειτα από τον McFarlane οι Angel Medina, Phillip Tan και Greg Capullo ενώ στο σενάριο βοήθησε ο Brian Holguin και ο David Hine, καθώς και δύο εξίσου φημισμένοι καλλιτέχνες όπως ο Alan Moore και ο Neil Gaiman. Με τον τελευταίο, τον εμπνευστή του ονειρικού Sandman (έργο αντάξιας φήμης του Spawn) ο McFarlane οδηγήθηκε στα δικαστήρια για μια έντονη διαφωνία σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα ορισμένων χαρακτήρων που εμφανίστηκαν στη βασική σειρά Spawn και διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην πορεία της ιστορίας(Cogliostro, Angela, Medieval Spawn).

Τα ιδιαίτερα παιχνίδια του Todd

Το 1994, όταν ο Spawn είναι πια πρώτο όνομα, ιδρύεται η McFarlane Toys. Πρόκειται για μία εταιρία παιχνιδιών (action-figures) απευθυνόμενη περισσότερο σε ενήλικο κοινό και οπαδούς χώρων που οι κατασκευαστές παιχνιδιών δεν είχαν ασχοληθεί νωρίτερα, όπως με τους μουσικούς. Ξεκινώντας με αγαλματίδια των ηρώων από τη σειρά του διάσημου Spawn, οι κατασκευές της εταιρίας βασίστηκαν έπειτα σε κινηματογραφικά θέματα και χαρακτήρες, αθλητές, μουσικά σχήματα, καρτούν και πλάσματα φαντασίας και θεματολογίας τρόμου. Έτσι, μέχρι στιγμής έχουν κυκλοφορήσει εννέα σειρές σχετικές με τους χαρακτήρες από το comic Spawn( περίπου εκατόν πενήντα action figures), είκοσι μία σειρές με κινηματογραφικούς ήρωες(Terminator, Friday 13, Nightmare on Elm Street, Alien, Predator, Robocop, Halloween, Scream, The Texas Chainsaw Massacre, Psycho, Child’ s Play, Godzilla, Wishmaster, Candyman The Crow, The Thing, The Blair Witch Project, Army of Darkness, King Kong, Jaws), τρεις σειρές με την περίφημη καρτούν οικογένεια, Simpsons, καθώς επίσης με τους χαρακτήρες της τηλεοπτικής σειράς 24 και Lost. Από το χώρο της μουσικής δεν ξέφυγαν από την τέχνη του Todd οι Beatles, οι Jimmy Hendrix, Elvis Presley, Freddy Mercury, Slash, Alice Cooper και Ozzy Osborne (εκπληκτική η φιγούρα του rock star ως λυκανθρώπου), οι Kiss, οι Motley Crue, οι Metallica και η θρυλική μασκότ των Iron Maiden, Eddie. Υπάρχουν επίσης σειρές με φιγούρες από μονάδες του Αμερικάνικου στρατού, γνωστούς αθλητές από τους χώρους των πέντε δημοφιλέστερων αθλημάτων της Αμερικής (αθλητές του χόκεϊ, ράγκμπι, μπέιζμπολ, ράλι και μπάσκετ), έξι σειρές με δράκους (McFarlane Dragons) και άλλες τέσσερις που απευθύνονται καθαρά σε ενήλικους καθώς χαρακτηρίζονται για τη διαστροφική απόδοση ιστορικών και φανταστικών προσώπων(McFarlane Monsters, Twisted Land of Oz, 6 faces of Madness και Twisted Fairy Tales). Υπάρχει ακόμα και μία πιο πρόσφατη με πέντε φιγούρες από χριστουγεννιάτικη θεματολογία εξίσου διαστροφική. Η σειρά που ετοιμάζει τώρα η McFarlane Toys είναι σχετική με το video-game Halo σε συνεργασία με τη Microsoft.



Έχοντας χτίσει την κολοσσιαία αυτοκρατορία του ο Todd πλέον ζει στην Αριζόνα μαζί με τη σύζυγο και τα τρία τους παιδιά. Έχει δηλώσει πως ζει ευτυχισμένα ισορροπώντας άριστα μεταξύ της οικογένειας και των ενδιαφερόντων του στα αθλήματα, τα comics, τις ταινίες και τα παιχνίδια. Όσο για το μέλλον, είναι σίγουρο πως ο εμπνευστής των σκοτεινού Spawn, ο πολυτάλαντος και πολυάσχολος καλλιτέχνης McFarlane, έχει πολλά ακόμα να δημιουργήσει πριν φύγει για να γνωρίσει τους κολασμένους τους ήρωες. Εσείς, εάν ακόμα δεν έχετε συστηθεί με αυτή τη σπουδαία μορφή του φανταστικού, δεν έχετε απλά να μπείτε σε ένα εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο και να ρίξετε μια ματιά στα comics και τα action figures. Εμείς σας προτείνουμε να διαβάσατε τα εξής:

Spawn
Spawn: Godslayer
Spawn: Architects of Fear
Adventures of Spawn
Shadows of Spawn
Spawn: the Dark Ages
Spawn/Batman
Spawn the Eternal
HellSpawn



Γιώργος Χατζηκυριάκος

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο δεύτερο τεύχος του περιοδικού 2012 των εκδόσεων Ανατολικός για λογαριασμό του βιβλιοπωλείου Cube το καλοκαίρι του 2007

Μέσα από το Γυαλί της Ευθυμίας Δεσποτάκη

Το παρακάτω κείμενο το έγραψα όταν μου ζητήθηκε από την ίδια τη συγγραφέα (και προσωπικής μου φίλης) για την παρουσίαση του βιβλίου της που έλαβε χώρο στο βιβλιοπωλείο Cube τον Απρίλιο του 2008, τότε που το Cube βρισκόταν ακόμα στην Εμ. Μπενάκη, προφέροντας χώρο για εκδηλώσεις στο φημισμένο πια πατάρι του. Η παρουσίαση αυτή είναι μάλλον κάτι ασυνήθιστο μιας και έχει τη μορφή μιας φανταστικής ιστορίας. Ήταν όμως ιδιαίτερα απολαυστική, τόσο για εμένα όταν την έγραφα όσο και για το κοινό που την άκουσε, όπως αντίστοιχα απολαυστικές είναι οι δέκα ιστορίες που περιέχονται στο μικρό αυτό βιβλιαράκι της Ευθυμίας. Μέχρι και σήμερα θεωρώ το Μέσα από το Γυαλί ένα από τα ιδιαίτερα βιβλία του Φανταστικού (όχι μόνο του Ελληνικού) και πιστεύω πως για ένα τέτοιο "νεραιδοβιβλίο" ετούτη η "παραμυθένια" ιστορία που έγραψα για να το παρουσιάσω, του ταιριάζει απόλυτα.
Δεν ξέρω βέβαια κατά πόσο κατατοπιστική είναι μια τέτοια παρουσίαση για τους ενδιαφερόμενους αναγνώστες, σίγουρα πάντως έγραψα πολύ λίγα για ένα τόσο όμορφο έργο. Προτίνω πάντως στους φίλους του Φανταστικού (αλλά και σε εκείνους που δεν είναι τόσο εξικοιωμένοι, όπου τύχει να συναντήσουν το βιβλίο της Ευθυμίας, να το πάρουν και να το διαβάσουν. Οι ονειροπόλοι σίγουρα θα το λατρέψουν.


Μέσα από το Γυαλί
Βιβλιοπαρουσίαση σαν παραμύθι...!

Πριν ξεκινήσω την παρουσίαση του βιβλίου της Ευθυμίας, θα σας αναφέρω ένα γεγονός που μου συνέβη εχθές σε ένα στενάχωρο βιβλιοπωλείο του Πειραιά. Όπως χάζευα τα βιβλία ακούω από δίπλα μου τη φωνή ενός άντρα, κουστουμαρισμένου με τη γραβατούλα του να συζητά με τη γυναίκα του σχετικά με το τι βιβλίο θα έπαιρναν σε κάποιο του συγγενικό πρόσωπο, λογικά σε κάποιο παιδί.
«Σιγά μην του πάρω παραμύθι.», είπε ο κουστουμαρισμένος άντρας. «Δεν θέλω να τον αποβλακώσω, θέλω να του πάρω κάτι να τον κάνει σπίρτο.»
Για άλλη μια φορά λοιπόν βρέθηκα αντιμέτωπος με τη σκληρότητα των ανθρώπων απέναντι στη λογοτεχνία του φανταστικού και στον υποβιβασμό της στο υπέρλαμπρο κρατίδιο που ζούμε. Σύμφωνα με τη θεωρία του «ανοιχτόμυαλου» πατέρα, θείου, νονού, όπως και πολλών άλλων σαν και αυτόν, τα παραμύθια και το φανταστικό γενικά, υπάρχουν για να αποβλακώνουν τα παιδιά μας, άρα είναι επικίνδυνο για αυτά να τα διαβάζουν…
Ευτυχώς όμως κάποιοι άνθρωποι δεν λογαριάζουν τέτοιου είδους ανοησίες και ούτε σκοπεύουν να γαλουχήσουν γενιές σύμφωνα με τις δικές τους αντιλήψεις. Κρατούν ακόμα τον ρομαντισμό, την ευαισθησία και το μεγαλύτερο όπλο που είχαμε όλοι από παιδιά, ασχέτως αν κάποιοι από εμάς το έχασαν στην μετέπειτα μάχη της ζωής: τη Φαντασία. Και ένας από τους ανθρώπους αυτούς, είναι η Ευθυμία Δεσποτάκη που μας δήλωσε το συγγραφικό παρόν της με το πρώτο της βιβλίο Μέσα Από το Γυαλί.
Τι είναι το Γυαλί; Σίγουρα όχι αυτό που βλέπουν όλοι μέρα νύχτα σπίτι τους, εννοώ την τηλεόραση. Είναι ένα γυαλί διαφορετικό, ένας κρύσταλλος με δύναμη μοναδική να σε παρασέρνει και να σε μεταφέρει σε έναν άλλο κόσμο, περασμένο όμως όχι ξεχασμένο. Κι εκεί μπορείς να δεις πλάσματα μυθικά και όμορφα και να ακούσεις ιστορίες σαν εκείνες που λέγαμε παλιά, προτού κατοικήσουμε σε τσιμεντένιους πύργους κάτω από το μολυσμένο αέρα. Ιστορίες για στοιχειά, μάγισσες, νεράιδες, ξωθιές, λαμπρά βασίλεια και σκοτεινά μέρη, μαγικά βοτάνια, ανολοκλήρωτες αγάπες, ερωτευμένους κρυφούς εραστές και φθονερούς αντίζηλους.
Τώρα εσείς που με ακούτε θα λέτε από μέσα σας: τι λέει ο παλαβός; Μήπως είχε δίκιο τελικά εκείνος ο κουστουμαρισμένος κύριος; Αν όμως ανοίξετε κι εσείς το βιβλίο της Ευθυμίας και διαβάσετε σκόρπια ότι πετύχετε μέσα από ένα σύντομο ξεφύλλισμα, θα καταλάβετε.

Ακούστε τώρα την ιστορία μου.

Η λογοτεχνία του φανταστικού είναι ένα μια τεράστια πεδιάδα με απλωμένα καραβάνια και μικρές φωτιές σύναξης. Εγώ ταξιδεύω συχνά εκεί, συντροφιά με τον αντιδραστικό δίδυμο εαυτό μου που του αρέσει να σατιρίζει. Εκεί βρίσκουμε πάντα κάποιον αφηγητή να μας καλεί να ακούσουμε τις ιστορίες του. Οι πιο πολλοί έχουν να πουν για μοναχικούς ήρωες, συντροφιές, μακρινά ταξίδια, μαγικά αντικείμενα, επικές μάχες και σκοτεινούς άρχοντες. Όποτε πλησιάζω κάποιον γέρο (τις πιο πολλές φορές)-αφηγητή ξέρω πως θα καθίσω εκεί για μέρες ίσως κα ι μήνες μέχρι τα όσα έχει να μου πει να φτάσουν στο τέλος του. Είναι εκεί όπου ο αντιδραστικός μου δίδυμος βγάζει την ταμπέλα που γράφει τριλογία και με σκουντάει να φύγουμε. Εγώ όμως μένω.
Να όμως που πρόσφατα, ταξιδεύοντας και πάλι στο ατελείωτο καραβάνι του φανταστικού, γνώρισα κάτι νέο. Κάτι νέο που όμως έδειχνε τόσο παλιό, αρχαίο και αγαπητό, σαν νοσταλγία των γλυκών περασμένων. Μία νεράιδα στάθηκε μπροστά μου, ντυμένη με φύλλα, περίεργα μαλλιά και δυο μεγάλα κατάμαυρα μάτια πάνω και με ένα ζωηρό χαμόγελο και μου έγνεψε να την ακολουθήσω. Ένας αέρας ελληνικός τη φύσαγε και ένα άρωμα Ανατολής με τύλιξε όσο ήμουν κοντά της. Την ακολούθησα για να δω τι πλάσμα ήταν εκείνο και για να βρω ποιος αφηγητής την είχε στείλει
Δεν ήταν αφηγητής. Αφηγήτρια ήταν. Δεν μπορούσα να τη δω καλά διότι ένας φωτεινός κρύσταλλος την έκρυβε και ήταν κόσμος μαζεμένος εκεί που την περίμενε να πει ένα παραμύθι. Ο αντιδραστικός μου δίδυμος τότε ξίνισε και μου είπε:
«Ωχ, γυναίκα είναι! Πάμε να φύγουμε γιατί δεν έχω όρεξη να ακούω για χαμένες αγάπες και απατημένες συζύγους…»
Κι όμως ήταν κάτι που με έκανε να μην ακούσω το σύντροφο μου. Τα εισαγωγικά λόγια της αφηγήτριας και ο τρόπος με τον οποίο τα μιλούσε. Είχε φωνή νεαρή, δροσερή και ζωηρή όμως το ύφος της θύμιζε γιαγιά σοφή, από εκείνες που σου εξιστορούν τα παραμύθια από το χωριό και δεν θέλεις να τελειώσουν. Τέτοια τέχνη κατείχε.
«Καλώς τους!» μας είπε. «Δέκα ιστορίες μικρές έχω να σας πω, μα εσείς ακούστε μόνο μία.
«Ας είναι…» λέω στο δίδυμο μου, «ας ακούσουμε τη μία».
Έλα όμως που ήταν δύσκολο να αρκεστώ στο πρώτο παραμύθι. Η ιστορία με το νησί Γγιν και τις δύο κοπέλες, την Αγίντ και την Κρέγκαβον με δένει και με προκαλεί να ακούσω ένα ακόμη παραμύθι. Η αφηγήτρια συνεχίζει και μου λέει για τα κατάμαυρα νερά της Καστροπηγάδας και για τα Υπόλοιπα της Ευτυχίας. Για πονεμένες γυναίκες, όμορφες σαν θέαινες και σαγηνευτικές σαν νύμφες που όσο η ιστορία συνεχίζεται νιώθω να μου καταλαμβάνουν τη σκέψη και τη μνήμη.
«Άντε!» μου φώναξε ο δίδυμος. «Μία ιστορία, είπαμε, δεν θα κάτσουμε να τις ακούσουμε και όλες». Όμως κάτι μου είχε κάνει αυτή τη πλανεύτρα παραμυθατζού πίσω από τον Κρύσταλλο και θέλησα να ακούσω άλλο ένα.
Και ανταμείφθηκα για την υπομονή μου. Το Μαρμαρένιο Κατώφλι ήταν ένα από τα καλύτερα παραμύθια που έμαθα τα τελευταία χρόνια. Είχε μέσα του μαγεία λαϊκή και δύναμη διαχρονική σαν μύθος. Μα ποια είναι αυτή η αφηγήτρια πια και από πότε υπάρχει, αναρωτήθηκα. Έπειτα από το Μαρμαρένιο Κατώφλι πως θα μπορούσα να φύγω από κοντά της;
«Άλλο ένα, άλλο ένα και φεύγουμε!», είπα στο δίδυμο και αυτός γκρίνιαξε. Και η αφηγήτρια μετά χαράς συνέχισε. Μας είπε για τον Εραστή στη Στάχτη, την γλυκόπικρη ιστορία του Ασγκιέρη και της Αλάι, μια τραγωδία που δύσκολα μπορεί να ξεχάσει κανείς πόσο μάλλον όταν έχει μεγαλώσει με αρχαίους μύθους Ελλήνων τραγωδών. Τι κόσμος, τι ατμόσφαιρα, τι συναίσθημα ήταν αυτό που με κέντρισε όταν άκουγα το παραμύθι! Θεώρησα πια πως ήμουν καλυμμένος και ότι μπορούσα να φύγω.
«Εντάξει.» είπα στον αντιδραστικό μου σύντροφο. «Μπορούμε πια να φύγουμε.»
«Από τώρα; Κάτσε βρε, τώρα αρχίζει το καλό!» μου απάντησε. Τότε ήταν που πείστηκα ότι η αφηγήτρια είχε μια τρομερή δύναμη να παρασέρνει στα μαγικά της δίχτυα ακόμα και τους πιο διστακτικούς!
Και έτσι μείναμε και ακούσαμε όλα της τα παραμύθια ως το τέλος. Ακούσαμε για το Κορίτσι στο Μιναρέ, για το Δώρο των Θεών και τα Φυτά του Κάτω Κόσμου. Για τις γυναίκες της Σακχάης που περπατούν λικνιστά και μαγεύουν χωριά και πόλεις στο πέρασμα τους, για την ηλιόλουστη χώρα του Μοντλίβολιτς που μου θύμισε τα παιδικά μου χρόνια και την προσμονή του καλοκαιριού. Μας είπε και για την Νοτάλα, την Άμμος, τον Νίρντε και την Μέμνεγια μέσα από τις Ιστορίες των Νεφών και των Ανέμων, ένα άριστο φινάλε που αντάμειψε την προσμονή μας εκεί, μπροστά από τον κρύσταλλο.
«Τι; Μόνο αυτά;», ρώτησε ο αντιδραστικός μου δίδυμος.
«Αυτά για την ώρα.», απάντησε η αφηγήτρια. «Δέκα ιστορίες έχω να σας πω, μα να ξέρετε πως κάποτε θα έχω περισσότερες.»
Φεύγοντας, εγκαταλείποντας λίγο-λίγο εκείνο το μυστήριο γυαλί, τη νεραίδα που με οδήγησε εκεί και την αφηγήτρια, την άλλοτε ρομαντική, άλλοτε εύθυμη, άλλοτε άπονη και άλλοτε ευαίσθητη που με πλάνεψε με τόση μαστοριά, συνειδητοποίησα πως είχα κερδίσει κάτι. Κάτι διαφορετικό από εκείνο που περίμενα στην αρχή, κάτι αλλιώτικο από αυτό που με έκανε να διστάζω να πλησιάσω. Όμως τη στιγμή που έφευγα άκουσα την ξωθιά εκείνη αφηγήτρια να μου λέει:
«Θα είμαι εδώ αν ποτέ περάσεις ξανά από το καραβάνι. Εγώ και οι ιστορίες μου θα σε περιμένουμε.»
Αυτή ήταν λοιπόν η εμπειρία μου με την Ευθυμία γνωστή και ως Ναρουάλις. Ότι και να πω επιπλέον είτε θα είναι λίγο είτε θα είναι πολύ και δεν θέλω να σας το χαλάσω. Αφήστε τη νεραιδούλα να σας οδηγήσει κοντά στο Γυαλί και θα πείτε εσείς τα όσα δεν σας μαρτυρώ εγώ απόψε.

Γιώργος Χατζηκυριάκος
διαβάστηκε στις 10 Απριλίου 2008
στο βιβλιοπωλείο Cube
στο διήμερο Φαντασίας
για λογαριασμό των εκδόσεων Συμπαντικές Διαδρομές



Έχουν περάσει δύο χρόνια από τότε που κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο της Ευθυμίας. Από τότε έχει γράψει τρία μυθιστορήματα επικού φάνταζι με προτότυπες ιδέες (ειδικά το τελευταίο της), έχοντας αντλήσει ιδέες από την ελληνική μυθολογία, ιστορία και παράδοση. Δυστυχώς, στην προσπάθεια της να εκδώσει κάποιο από αυτά, παρά το το μεγάλο συγγραφικό ταλέντο της, κανένας εκδότης δεν της έδωσε την ευκαιρία να πει μια ακόμα ιστορία στο ευρύ κοινό. Ελπίζω μια μέρα κάποιος εκδοτικός δίχως προσβλήματα στην ανάγνωση ή στα μάτια να εκτιμήσει τα έργα και την αγάπη της για τη λογοτεχνία και το φανταστικό.

Εκριζωτής του Gerald Brom

Μαθαίνοντας πρόσφατα πως ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία Φαντασίας πρόκειται να μεταφερθεί στον Κινηματογράφο, βρήκα την αντίστοιχη βιβλιοπαρουσίαση που είχα κάνει πριν απο χρόνια στο πρώτο τεύχος του περιοδικού 2012. Ο λόγος για τον Εκριζωτή (The Plucker) του Gerald Brom που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Jemma Press. Το αρθράκι έχει σταλθεί και στο περιοδικό Bookmarks αναμένοντας τη δεύτερη του δημοσίευση.

Εκριζωτής
Τζέραλντ Μπρομ
Εκδόσεις Jemma Press


Τι θα πιστεύατε αν κάποιος σας έλεγε πως τα παιχνίδια που σας κρατούσαν συντροφιά στην παιδική σας ηλικία είχαν ανθρώπινα αισθήματα και καταδικάστηκαν σε ένα ζοφερό κόσμο όταν εσείς τα παραμελήσατε μεγαλώνοντας; Ο Τζέραλντ Μπρομ, ένας από τους κορυφαίους ζωγράφους στο χώρο του Φανταστικού ήρθε να μας διηγηθεί μια τέτοια ιστορία μέσα από το πρώτο του εικονογραφημένο μυθιστόρημα με τον τίτλο «Εκριζωτής».
Στην Νότια Καρολίνα του 1942, ένα παιδί, ο Τόμας, περνάει την παιδική του ηλικία στο πατρικό του μαζί με Μέιμπελ, την υπηρέτρια της οικογένειας και τα παιχνίδια του. Διαθέτει μία τεράστια συλλογή παιχνιδιών μα όσο το παιδί μεγαλώνει καταδικάζει μερικά από τα παιχνίδια του να μείνουν ξεχασμένα κάτω από το κρεβάτι, δίχως να γνωρίζει ότι εκείνα έχουν ανθρώπινα συναισθήματα και εξαρτώνται από τον ίδιο μέσα από ένα δεσμό αγάπης. Ένα από αυτά είναι και ο ευαίσθητος Τζακ, ο γελωτοποιός. Όπως και τα περισσότερα παιχνίδια του Τόμας έτσι και ο Τζακ φοβάται τον Κόσμο Κάτω από το Κρεβάτι και τη λησμονιά στη Σοφίτα. Όμως κάτι ξαφνικό συμβαίνει για να αποδείξει στον Τζακ ότι υπάρχουν πολύ χειρότερα πράγματα για ένα παιχνίδι από την εγκατάλειψη. Καθώς ο πατέρας του Τόμας επιστρέφει από ένα ταξίδι θα φέρει μία περίεργη κούκλα για τη συλλογή του γιου του. Μόλις η τρομαχτική φιγούρα θα βρει κατοικία στο δωμάτιο του παιδιού, ο Εκριζωτής, το κακό πνεύμα που είναι φυλακισμένο στην κούκλα θα ελευθερωθεί με σκοπό να κατακτήσει την ψυχή του ανυποψίαστου Τόμας. Ο Τζακ και όσα ακόμα παιχνίδια παραμείνουν ζωντανά από τα πλάσματα του Εκριζωτή, θα ζήσουν μία τρομαχτική περιπέτεια με απώτερο σκοπό να σώσουν το παιδί που αγαπούν.
Ο Εκριζωτής είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Τζέραλντ Μπρομ. Η ασυναγώνιστη τέχνη του διάσημου ζωγράφου επικής και σκοτεινής φαντασίας καθώς και οι εμμονές της παιδικής του ηλικίας, μαζί με τα «δαιμόνια» που τριγυρίζουν στο μυαλό του, τον οδήγησαν στη συγγραφή ενός εικονογραφημένου βιβλίου όπου η ροή της ιστορίας ζωντανεύει μέσα από μια τεράστια γκάμα καθηλωτικών εικόνων. Επηρεασμένος από τα παιδικά παραμύθια, το σκοτάδι και τους λαϊκούς θρύλους της Αμερικής, δημιούργησε ένα σύμπαν όπου τα παιχνίδια έχουν ζωή και καλόβουλα αισθήματα, ενώ υπάρχουν σατανικά πνεύματα που επιδιώκουν το κακό των μικρών παιδιών.
Το μυθιστόρημα του Μπρομ είναι μία άριστη μίξη υπερφυσικού τρόμου, παιδικού παραμυθιού και ηρωικής φαντασίας. Τόσο οι παραστατικότατες περιγραφές όσο και οι ποικίλες εικόνες του βιβλίου εντάσσουν τον αναγνώστη στον αγώνα του Τζακ να πολεμήσει τον Εκριζωτή και να σώσει τους φίλους του και τον Τόμας. Μέσα από 160 σελίδες δράσης και πάνω από 100 εντυπωσιακές ζωγραφιές ο Εκριζωτής υπόσχεται μία αξέχαστη εμπειρία στο χώρο του φανταστικού και να χαρίσει μία εναλλακτική γοητεία στον κόσμο των παραμυθιών. Η ιστορία του Τζακ εγγυείται να υπενθυμίσει σε όλους την αγνότητα της παιδικής ψυχής και πώς αυτή προσπαθεί να αντισταθεί στην επιβολή των κακών πράξεων που επέρχονται με την ενηλικίωση. Μα ακόμα κι αν δεν σας αρέσει η ιστορία, η εικονογράφηση θα σας συναρπάσει.

Γιώργος Χατζηκυριάκος
δημοσιεύτηκε στο πρώτο τεύχος του περιοδικού 2012 τον Μάιο του 2007

Στη Μνήμη του Αγίου Γεωργίου

Ένα αφιέρωμα στο πρόσωπο του οποίου το όνομα τιμάται σήμερα. 23 Απριλίου









Έχοντας τιμήσει ανθρώπους μέσα από μικρά άρθρα και αφιερώματα, καιρός να κάνω κι ένα μικρό αφιέρωμα για τον άνθρωπο εκείνο του οποίου το όνομα φέρω. Τον Γεώργιο της Καππαδοκίας, τον περίφημο Άγιο Γεώργιο ή Αη Γιώργη, μορφή αντιπροσωπευτική του Χριστιανισμού, του Συμβολισμού αλλά και του Φανταστικού. Με αφορμή τη σημερινή μέρα 23 Απριλίου όπου τιμάται το όνομα του, θα μιλήσω για τη ζωή και το θάνατο του.



Καταρχάς το όνομα Γεώργιος βγαίνει από τη λέξη γεωργός, δηλαδή αυτός που οργώνει τη γη και σημαίνει Αυτός που Πράτει Καλά Έργα. Ένα όνομα ειρηνικό, ελληνικό και καλό είναι να το γνωρίζουμε γιατί αν ρωτήσετε αρκετούς Γιώργηδες και Γιωργίες από που βγαίνει το όνομα τους, θα σας απαντήσουν (αόριστα τις περισσότερες φορές) ότι είναι από εκείνον τον άγιο που σκοτώνει το δράκο. Το όνομα Γεώργιος λοιπόν είναι αρχαίο, το έφεραν ήδη αρκετοί πριν από τον Άγιο, όμως έπειτα από το μαρτυρικό του θάνατο και την αιώνια προσφορά του, πολλοί άνθρωποι θέλησαν να τον τιμήσουν δίνοντας το όνομα του στους απογόνους τους.



Ποιος ήταν λοιπόν ο Άγιος Γεώργιος; Γιατί θεωρείται ένας από τους πιο αγαπητούς Αγίους της Εκκλησίας; Γιατί τυχαίνει να είναι ο μόνος Άγιος που τιμάται και από τους Καθολικούς αλλά και από τους Μουσουλμάνους; Και γιατί τον βλέπουμε στις εικόνες να σκοτώνει ένα δράκο έφιππος σε λευκό άλογο;



Ανεξαρτήτως το που πιστεύει ο καθένας ή αν δεν πιστεύει, ο Γεώργιος της Καππαδοκίας ως ιστορικό πρόσωπο έγραψε τη δική του ηρωική ιστορία, όπως τόσοι πριν αλλά και μετά από εκείνον, για αυτό και αναγνωρίστηκε και αγαπήθηκε από τα χρόνια εκείνα ως σήμερα. Πολέμησε για τα ιδανικά του και πέθανε για αυτά. Όπως και στις μέρες (και ίσως για πάντα στους αιώνες) οι άνθρωποι αντιδρούν στην εξουσία και την εκμετάλλευση, υπερασπίζοντας την ελευθερία και την ισότητα, έτσι και εκείνος αντιστάθηκε στους τότε εξουσιαστικούς φορείς για τα δικαιώματα των απλών ανθρώπων. Διότι μπορεί σήμερα να μοιάζει ωραίο σε μερικούς να θεωρούν τον Χριστιανισμό κάτι το καταστροφικό και βλαβερό, ξεχνούν όμως (ή ίσως δεν έμαθαν ποτέ) ότι κάποτε όσοι ασπάζονταν αυτή τη θρησκεία κατέληγαν στα λιοντάρια και άλλου είδους φριχτά βασανιστήρια. Ας μην ξεχνάμε ότι τους μεγάλους αλλά και μικρούς υποστηρικτές της ελευθερίας (οποιασδήποτε μορφής), τους καταδίκαζαν στο θάνατο, τη σιωπή και την ανυπαρξία.


Ο Γεώργιος έζησε στα χρόνια της παρακμής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, λίγα χρόνια πριν το διάταγμα των Μεδιολάνων, γνωστό και ως διάταγμα της Ανεξιθρησκίας που υπέγραψε ο Μέγας Κωνσταντίνος (ο επίσης γνωστός Άγιος που τιμάται μαζί με τη μητέρα του Ελένη στις 21 Μαίου). Γεννήθηκε στην περιοχή της Καππαδοκίας τα χρόνια του αυτοκράτορα Διοκλητιανού. Ο πατέρας του Γερόντιος ήταν στρατηλάτης, για αυτό και ο Γεώργιος ακολούθησε στρατιωτική καριέρα. Η μητέρα του Πολυχρονία καταγόταν από τη Διάσπολη -Λύδδα της Παλαιστίνης, όπου και ο Γεώργιος πέρασε τα παιδικά και νεανικά του χρόνια λόγω το θάνατο του πατέρα του.


Μένοντας ορφανός από πατέρα, ανέλαβε να τον μεγαλώσει η μητέρα του. Η Πολυχρονία ήταν χριστιανή και έτσι ο Γεώργιος ωρίμασε με τις διδαχές του Χριστού. Αργότερα ο Γεώργιος κατατάχτηκε στον ρωμαϊκό στρατό όπου και ξεχώρισε για τις αρετές του. Η τόλμη και ο ηρωισμός του στη μάχη τον βοήθησαν να κερδίσει αξιώματα ώσπου να γίνει Τριβούνος (ανώτερο αξίωμα του ρωμαϊκού στρατού της εποχής). Έπειτα, έχοντας ανέβει στα μάτια του αυτοκράτορα έγινε Δούκας (διοικητής των Ανικιώρων της αυτοκρατορικής φρουράς) και Κόμης της Καππαδοκίας.


Ο Διοκλητιανός τον είχε σε μεγάλη συμπάθεια Τα πράγματα όμως άλλαξαν όταν ξεκίνησαν οι διωγμοί κατά των χριστιανών. Ο Διοκλητιανός διέταξε τους στρατηγούς του να συλλάβουν οποιονδήποτε ασπαζόταν το Χριστιανισμό για να βασανιστεί και να πεθάνει. Προς μεγάλη του έκπληξη όμως βρήκε τον Γεώργιο ενάντιο του και όχι μόνο. Σαν να μην έφτανε η άρνηση της διαταγής, ο Γεώργιος του ομολόγησε ότι ήταν κι εκείνος χριστιανός, για αυτό και δεν θα τηρούσε την εντολή.


Ο Διοκλητιανός προσπάθησε να τον μεταπείσει. Ο Γεώργιος όμως παρέμεινε πιστός στη θρησκεία του και δήλωσε ότι προτιμούσε να πεθάνει μαζί με τους άλλους χριστιανούς παρά να μετέχει στο φονικό τους. Ετσι κι έγινε. Ο Διοκλητιανός τον καθαίρεσε από τα αξιώματα του και έβγαλε ένταλμα σύλληψης του. Πριν να συμβεί αυτό, γνωρίζοντας ο Γεώργιος για την κατάληξη του, μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς και τους πολίτες της περιοχής του.


Τα βασανιστήρια που υπέστη στη φυλακή ο Γεώργιος ήταν πολλά και σκληρά. Εκτός από μαστιγώματα και λογχισμούς, τον έβαλαν να περπατήσει φορώντας υποδήματα από πυρακτωμένο σίδηρο, τον έριξαν σε λάκκο με βραστό ασβέστη ενώ από τα βασανιστήρια του δεν έλειψε ο περίφημος τροχός. Σύμφωνα με τις βιογραφίες του Αγίου Αντρέα, ο Γεώργιος άντεξε μέσα από όλα εκείνα τα δεινά με τη βοήθεια του Θεού. Σύμφωνα με τον Άγιο΄, τα τραύματα του Γεώργιου επουλώνονταν τα βράδια, προκαλώντας εντύπωση στους βασανιστές του, αρκετοί εκ των οποίων βαπτίστηκαν μαζί του χριστιανοί. Δεν ξέρουμε αν όντως έτσι έγιναν τα πράγματα, το σίγουρο πάντως είναι ότι ο Γεώργιος βασανίστηκε σκληρά και ότι πολλοί εκχριστιανίστηκαν και θανατώθηκαν μαζί του. Μία από αυτούς ήταν και η σύζηγος του Διοκλητιανού, η βασίλισσα Αλεξάνδρα της οποίας η μνήμη τιμάται στις 24 του Απρίλη, μαζί με τη μητέρα του Γεώργιου Πολυχρονία.


Τα βασανιστήρια τελείωσαν τα ξημερώματα της 23 του Απριλίου όταν ο Διοκλητιανός αποφάσισε να θανατώσει τον Γεώργιο με αποκεφαλισμό. Το πρωί εκείνης της ανοιξιάτικης μέρας, μαζί με αρκετούς άλλους μάρτυρες, ο Γεώργιος άφησε την τελευταία του πνοή πριν η λεπίδα ακουμπήσει το λαιμό του.


Μπορεί η ζωή του να έφυγε αλλά το όνομα και η φήμη του έμειναν ζωντανά και εξαπλώθηκαν από άκρη σε άκρη του κόσμου. Ο Γεώργιος αποτέλεσε σύμβολο ηρωισμού και εκτός από Άγιος χρίστηκε προστάτης πόλεων ακόμα και χωρών. Η ζωή του συνδέθηκε με μια πληθώρα μύθων και θρύλων, με πιο γνωστή την αναμέτρηση του με το δράκοντα, μια ιστορία που έμελλε να γίνει σημείο αναγνώρισης του. Για αυτήν την ιστορία με το δράκο βέβαια πιστεύεται ότι είναι συμβολική, και ότι έχει να κάνει με την πάλη του Χριστιανισμού και τη νίκη του επί της ειδωλολατρίας


Αυτά τα λίγα γνωρίζουμε για το ιστορικό πρόσωπο του Γεωργίου. Άγιος, Τροπαιοφόρος, Δρακοκτόνος, όπως κι αν τον θεωρούν, αναμφίβολα ήταν ένας ήρωας που πέθανε για τα ελεύθερα ιδανικά και πέρασε στις καρδιές των ανθρώπων ως μία αγνή και συνάμα δυναμική προσωπικότητα, ένας αγέρωχος καβαλάρης, αληθινός πολεμιστής.




So when you think of me
do so with pride
Honour and bravery
rode by my side
And in your memory
I will remain
I will forever be
within the flame

Blackmore's Night -The Old Village Lantern


Γιώργος Χατζηκυριάκος
Απρίλιος 2009

2009, η Χρονιά του Ελληνικού Φανταστικού

Ένα σύντομο άρθρο για την παραγωγή του Φανταστικού από Έλληνες μυθοπλάστες στο διάστημα 2008-2009


Από ότι φαίνεται οι Έλληνες συγγραφείς του Φανταστικού έχουν φέτος την τιμητική τους. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι πρωτοεμφανιζόμενοι και νέοι σε ηλικία. Πριν από καιρό γκρινιάζαμε για τους εκδότες που δεν εμπιστεύονταν τις φάνταζι ιστορίες των Ελλήνων συγγραφέων όμως σιγά σιγά ή μάλλον γρήγορα γρήγορα, ελληνικά μυθιστορήματα άρχισαν να βλέπουν το φως της δημοσιότητας.

Όλα ξεκίνησαν από το 2008, την περσινή χρονιά και μάλιστα μήνα Απρίλιο σαν τώρα όταν, προς μεγάλη μας έκπληξη ο εκδοτικός οίκος Λιβάνης έκδωσε μαζί (με λίγες βδομάδες διαφορά) τα δύο πρώτα βιβλία της σειράς ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΑΡΑΧΝΗΣ του Γιάννη Πλιώτα. Μεγάλος εκδοτικός να εμπιστευτεί πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα με μια τετραλογία στα σκαριά και μάλιστα να του εκδίδει μαζί τα δύο πρώτα; Έμοιαζε με θαύμα.

Λίγο αργότερα ο Λιβάνης εκδίδει άλλους δύο πρωτοεμφανιζόμενους και νέους ηλικιακά συγγραφείς (πώς γίνεται και οι τρεις συγγραφείς του Λιβάνη να είναι γεννημένοι το 1981;), τους γιατρούς Σάββα Γρηγοριάδη και Κωνσταντίνου Παπαχρήστου με τα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας ΟΝΕΙΡΟΨΙΘΥΡΙΣΤΕΣ και Ο ΦΥΛΑΚΑΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ αντίστοιχα. Και αφού παθαίνουμε το πρώτο σοκ από τον Λιβάνη, στο προσκήνιο ξεπετάγεται ένα ακόμα μυθ. Επιστημονικής Φαντασίας, αυτή τη φορά από άλλο μεγάλο εκδοτικό, συγκεκριμένα από τα Ελληνικά Γράμματα. Πρόκειται για το ΡΕΙΒΕΝ ΣΙΤΥ του Χάρη Χρηστοφορίδη. Πριν το τέλος του 2008 οι εκδόσεις Αρς Νοκτούρνα βγάζουν το δεύτερο βιβλίο της Χρύσας Μπαχα ΣΚΟΤΕΙΝΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ και το τέταρτο του Περικλή Μποζινάκη ΑΠΟΚΡΗΜΝΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ενώ οι εκδόσεις Συμπαντικές Διαδρομές αποχαιρέτησαν το έτος με το τέταρτο βιβλίο της Ανθίππης Φιαμού ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΤΙΜΗ (το πρώτο μέρος της τριλογίας) και την ανθολογία ΟΝΕΙΡΩΝ ΣΚΙΕΣ με ιστορίες που αναρτήθηκαν ανά καιρούς στη διαδικτυακή κοινότητα του http://www.sff.gr/ .
Η μεγαλύτερη όμως έκπληξη ήρθε από εκεί που δεν το περιμέναμε. Τους Μοντέρνους Καιρούς. Εκεί που τους είχαμε συνηθίσει να εκδίδουν βιβλία της Καρατζά, της Κοντέα, του Στυλιανού και άλλων, ξαφνικά εμφανίζεται ένα ηρωικό μυθιστόρημα 700 σελίδων με τίτλο Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΕΡΕΒΟΥΣ ενός ακόμα πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα, του Στυλιανού Μαυράκη. Μαζί με αυτό κυκλοφόρισε ένα ακόμα φάνταζι έργο, στο στιλ της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων, το πολύ σοφό ΜΑΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ της Γιώτας Νάτσιου.
Έτσι μας αποχαιρέτησε το 2008. Τα βιβλία που μας έφερε έμοιαζαν πολλά για τα δεδομένα αυτής της χώρας που για χρόνια τώρα βλέπει τους νέους συγγραφείς του Φανταστικού με κακό μάτι. Κι όμως το 2009 ήρθε εξίσου δυναμικά. Διανύουμε ακόμα τον τέταρτο μήνα του έτους και ήδη μετράμε πέντε νέες κυκλοφορίες. Οι εκδόσεις Τρίτων έβγαλαν το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας ΣΧΕΔΙΟ ΦΡΑΚΤΑΛ του Κώστα Χαρίτου. Οι εκδόσεις Πλατύπους, παρά την τρομερή εμπορική επιτυχία που έκανε το Λυκόφως και τα μέχρι στιγμής τρία του μέρη, δεν δίστασε να κοιτάξει λίγο Ελλάδα και να βγάλει το ΣΤΟΜΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ του Αντώνη Κρύσιλα, που αποτελεί συλλογή διηγημάτων τρόμου. Οι εκδόσεις Διόπτρα, έπειτα από την επιτυχία που τους έφερε η ΝΥΧΤΑ ΤΗΣ ΛΕΥΚΗΣ ΠΑΠΑΡΟΥΝΑΣ του Κωνσταντίνου Μίσσιου, έκδοσαν το δέυτερο του, αυτή τη φορά όχι τρόμου αλλά επικού φανταστικού. Ο λόγος για το Ο ΛΕΚΓΟΥΕΛ ΚΑΙ ΟΙ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΙ ΘΕΟΙ. Εντύπωση και πάλι προκάλεσαν οι Μοντέρνοι Καιροί με το δεύτερο βιβλίο του Μάριου Κουτσούκου ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ ΣΤΗΝ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ και του πρωτοεμαφανιζόμενου αλλά και νεώτερου σε ηλικία Βασίλη Δημητρίου Η ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ. Τέλος, κυκλοφόρησε το τρίτο και τελευταίο μέρος της Τριλογίας των Λαξευτών Ο ΛΑΞΕΥΤΗΣ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ της Βασώς Χρήστου ενώ αναμένεται από τις Συμπαντικές Διαδρομές το καινούργιο βιβλίο του Διαμαντή Φλωράκη και του πρωτοεμφανιζόμενου Αντώνη Πάσχου. Φυσικά περιμένουμε από τις εκδόσεις Λιβάνη το τρίτο μέρος από το Βασίλειο της Αράχνης του Γιάννη Πλιώτα.
Ανεξάρτητα ποια είναι η ποιότητα των βιβλίων και τα κριτήρια έκδοσης τους, η πείρα και η ηλικία των συγγραφέων, οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι οι δύο αυτές χρονιές ήταν σημαδιακές για το Φανταστικό και όχι μόνο στη χώρα μας. Καλή επιτυχία στους συγγραφείς και είθε πάντα να βρίσκουν πόρτες ανοιχτές για να διαβαίνουν προσφέροντας σε εμάς μικρές πτυχές του εσωτερικού τους κόσμου.

300 και Θερμοπύλες

Ένα άρθρο που έγραψα το 2007 για το πρώτο τεύχος του περιοδικού 2012. Ήταν τότε που είχε προβληθεί στην Ελλάδα η ταινία 300, βασισμένη στο κόμικ του Φρανκ Μίλερ. Άλλο που δεν ήθελα εγώ να κάνω ένα αφιέρωμα στους υπερασπιστές των Θερμοπυλών η ιστορία των οποίων με συγκινούσε από παιδί.

300 και Θερμοπύλες

Ποτέ στην ιστορία δεν δόθηκε τόσο πολύ σημασία σε μία ήττα

Γεννηθήκαμε σε μία χώρα με ένδοξο παρελθόν του οποίου οι μύθοι και οι θρύλοι χιλιάδων ετών γοητεύουν μέχρι και σήμερα την οικουμένη. Οι άθλοι του Ηρακλή, οι δόξες του Αχιλλέα, τα ταξίδια του Ιάσονα και του Οδυσσέα ανέθρεψαν γένη και σκόρπισαν τη χάρη τους σε όλο τον κόσμο. Υπάρχει όμως μία ιστορία η οποία ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους ήρωες διότι δεν είναι μυθική αλλά αληθινή: η ιστορία του Λεωνίδα και των γενναίων Σπαρτιατών που τον ακολούθησαν, δίνοντας τη ζωή τους μέσα στα δύσβατα μονοπάτια των Θερμοπυλών.

Με αφορμή την ταινία 300 του Ζακ Σνάιντερ που προβλήθηκε στην Ελλάδα το Μάρτιο του 2007, βασισμένη στο ομώνυμο κόμικ του Φρανκ Μίλερ, θα μιλήσουμε για το αληθινό ιστορικό γεγονός και τους ήρωες που για 2487 χρόνια παραμένουν το μεγαλύτερο υπόδειγμα αυτοθυσίας στην παγκόσμια ιστορία.

Ένα αληθινό έπος

Γυρνώντας το χρόνο εκατοντάδες αιώνες πριν, στο 480πΧ, συναντούμε μία εποχή όπου ο διάδοχος της περσικής αυτοκρατορίας Ξέρξης, επιδιώκει να επεκτείνει την κυριαρχία του στη Δύση. Όπως και ο πατέρας του Δαρείος, πριν από δέκα χρόνια, συναντά την αντίσταση των ελεύθερων πόλεων-κρατών που εδρεύουν στις δυτικές ακτές του Αιγαίου. Αν και τα περισσότερα βασίλεια της Θράκης, της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας βρίσκονται ενταγμένα στην πανίσχυρη ηγεμονία, οι Έλληνες από τη Βοιωτία έως τη Λακωνία αρνούνται να υποδουλωθούν κάτω από τον περσικό ζυγό. Συγκαλώντας συνέδριο στην Κόρινθο εξαρχής αποφασίζουν να πολεμήσουν τους Πέρσες στην κοιλάδα των Τεμπών. Η απόφαση τους καταρρίπτεται από τον βασιιά της Σπάρτης Λεωνίδα ο οποίος, λαμβάνοντας υπόψη την αριθμητική υπεροχή των αντιπάλων, αποφασίζει να μεταφέρει την αντίσταση νοτιότερα, στα στενά των Θερμοπυλών. Οι ελληνικές δυνάμεις συμφωνούν με το σχέδιο του Σπαρτιάτη βασιλιά εκτός των Αθηναίων που έμειναν στην πόλη τους έχοντας λάβει χρησμό από τους Δελφούς ο οποίος ισχυρίζεται πως η Αθήνα θα σωθεί από τα «ξύλινα τείχη». Ένας ακόμη χρησμός, αυτή τη φορά για τη Σπάρτη, έρχεται να δυσκολέψει την ελληνική συμμαχία. Ο μάντης Μεγιστίας από την Αρκαδία προφήτεψε το χαμό της Σπάρτης. Σύμφωνα με την προφητεία, η Σπάρτη θα σώζονταν εάν πέθαινε ο βασιλιάς της.
Λαμβάνοντας υπόψη το χρησμό, μεταφέροντας τη μοίρα των Λακεδαιμονίων στις πλάτες του, ο Λεωνίδας αφήνει το στρατό του στη Σπάρτη. Για την αντίσταση στις Θερμοπύλες παίρνει μαζί του μοναχά 900 περίοικους και 300 εκλεκτούς Σπαρτιάτες οι οποίοι αποτελούσαν το τάγμα των «Ιππέων». Ο Λεωνίδας, πατέρας του μικρού Πλείσταρχου, μαζί με τους γενναίους πολεμιστές του, πατέρες κι εκείνοι τουλάχιστον ενός γιου, εγκαταλείπουν την πατρίδα τους για να πεθάνουν μακριά από αυτήν στο δύσβατο σημείο της Λοκρίδας, σεβόμενοι το νόμο και το καθήκον. Μαζί τους παρευρίσκονται 700 Θεσπιείς, 400 Θηβαίοι, 1.120 Αρκάδες, 400 Κορίνθιοι και λίγοι ακόμα Φωκείς, Μυκηναίοι και Φλειάσιοι, αποτελώντας μία δύναμη
από 7000 οπλίτες για να αντισταθούν στους μυριάδες λαούς της περσικής εισβολής.
Στις Θερμοπύλες ο Πέρσης ηγεμόνας θα ζητήσει τα όπλα, δηλαδή την παράδοση των Ελλήνων. Η απάντηση που θα λάβει από τον Λεωνίδα θα θίξει το κύρος του:«Μολών Λαβέ!». Φοβερίζοντας τους λιγοστούς Έλληνες ότι θα πέσουν από τα βέλη που είναι αρκετά για να καλύψουν τον ήλιο, ο Ξέρξης θα λάβει άλλη μία περήφανη απάντηση, αυτή τη φορά από τον Σπαρτιάτη Διηνέκη: «Καλύτερα, διότι θα πολεμήσουμε υπό σκιάν.». Η μάχη είναι αναπόφευκτη.
Επί δύο μερόνυχτα η ελληνική συμμαχία αχρηστεύει την ισχύ και τη φήμη του περσικού στρατού. Μέσα από έξυπνες τακτικές, άριστο συντονισμό και με την εκμετάλλευση του εδάφους οι Έλληνες με λίγες απώλειες και δίχως την κούραση που ανέμεναν οι εχθροί τους πως θα τους προκαλούσαν, καταφέρνουν να τσακίσουν ένα μεγάλο κομμάτι της αντίπαλης στρατιάς. Ακόμα και το τάγμα των Αθανάτων, το πιο τρομερού τάγματος όλης της Ασίας, για πρώτη φορά στην ιστορία του αναγκάζεται να υποχωρήσει ατιμασμένο. Ο Ξέρξης κυριεύεται από απογοήτευση.
Στο σημείο όπου ο Πέρσης αυτοκράτορας αποφασίζει να αποσύρει τα στρατεύματα του από τις Θερμοπύλες, παρουσιάζεται ένας κάτοικος της περιοχής με το όνομα Εφιάλτης. Έναντι χρηματικής αμοιβής αποκαλύπτει την οδό για τη νίκη των Περσών: το μονοπάτι μέσα από τα φαράγγια του Ασωπού ποταμού που καταλήγει ακριβώς πίσω από τα νώτα των Ελλήνων.
Το ξημέρωμα της τρίτης ημέρας, οι Φωκείς που φυλούσαν το μονοπάτι πέφτουν από τα όπλα των Αθανάτων. Η δυσάρεστη είδηση ταράζει τη συμμαχία των ελληνικών πόλεων. Ένας-ένας οι οπλίτες, καταβεβλημένοι από ηττοπάθεια, αρχίζουν να αποχωρούν. Οι μόνοι που αρνούνται να εγκαταλείψουν είναι οι 300 του Λεωνίδα και οι 700 Θεσπιείς του Διμόφιλου, αποφασισμένοι να πολεμήσουν μέχρι τέλους στην ανούσια μάχη και να πεθάνουν ηρωικά στο πεδίο της μάχης.
Τις πρώτες πρωινές ώρες του Αυγούστου του 480πΧ, τα περσικά στρατεύματα περικυκλώνουν τους γενναίους εναπομείναντες της ελληνικής αντίστασης. Τα χιλιάδες βέλη και ακόντια της γιγαντιαίας αυτοκρατορίας αποτελειώνουν σύντομα τους τελευταίους αγωνιστές των στενών. Ο θάνατος και η δόξα πετούν πάνω από τις Θερμοπύλες. Και μέσα από το θάνατο του Λεωνίδα, του Διηνέκη, του Μεγιστία, του Δημόφιλου, των 300 Σπαρτιατών και των 700 Θεσπιέων γεννιέται το μεγαλύτερο έπος θάρρους και αυτοθυσίας που κανένας ραψωδός, παραμυθάς, ιστορικός, συγγραφέας, γραφίστας και σκηνοθέτης δεν θα μπορέσει ποτέ να επινοήσει στο διάβα των αιώνων που πέρασαν και θα περάσουν από τα εδάφη των Θερμοπυλών.

Από το αίμα στο μελάνι

Από την αρχαιότητα έως τις ημέρες μας η θυσία του Λεωνίδα και των συμπολεμιστών του αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τους περισσότερους καλλιτέχνες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ποιητές και θεατρικοί συγγραφείς που έζησαν σε καιρούς πολέμου ή πολιτικών προστριβών, αναφέρονταν συχνά στην ηρωική αντίσταση των Σπαρτιατών, ενώ αρκετοί τους αφιέρωσαν πολυάριθμα έργα. Η μάχη των Θερμοπυλών και οι προετοιμασίες πριν από τη σύγκρουση έχουν απεικονισθεί από εκατοντάδες ζωγράφους τόσο σε πίνακες όσο σε σκίτσα περιοδικών την εποχή του Β Παγκοσμίου Πολέμου, κυρίως για να υμνήσουν τις μετέπειτα αντιστάσεις των εθνών ενάντια στους Ναζί. Στα τέλη του προηγούμενου αιώνα, οι Θερμοπύλες πέρασαν στη λογοτεχνία μέσα από τα ιστορικά μυθιστορήματα. Από αυτά ξεχώρισαν «Η ασπίδα της Σπάρτης»(1988) του Ιταλού αρχαιολόγου Μανφρέντι και το «Πύλες της Φωτιάς»(1998) του Αμερικανού καθηγητή Πρέσσφιλντ, το οποίο μάλιστα επιβραβεύτηκε τόσο για την ιστορική του ακρίβεια όσο για την ζωντανή παραστατικότητα της μάχης μέσα από τις περιγραφές του συγγραφέα αλλά και για την οπτική γωνία από όπου εξετάζονται τα γεγονότα. Το βιβλίο του Πρεσσφιλντ αναμένεται να μεταφερθεί στον κινηματογράφο και να ανταγωνιστεί τους 300 του Ζακ Σνάιντερ. Στην ανάλογη ταινία πρόκειται να δούμε τα γεγονότα μέσα από τα βιώματα του είλωτα Χίονη ο οποίος θα αποτελέσει τον κύριο πρωταγωνιστή του έργου.

Η συνταγή της ταινίας 300

Ανάλογη φήμη με το ιστορικό γεγονός απέκτησε η πρόσφατη ταινία του Ζακ Σνάιντερ. Καμία καλλιτεχνική απόδοση της μάχης των Θερμοπυλών δεν κατάφερε να αποκτήσει τόση δόξα παγκοσμίως. Ποια ήταν όμως τα χνάρια που ακολούθησε ο τολμηρός σκηνοθέτης για να δημιουργήσει αυτήν την επική ταινία;

Πρώτο βήμα: οι Θερμοπύλες στην οθόνη

Πρόδρομος της ταινίας 300 στάθηκε η προγενέστερη της «Οι 300 Σπαρτιάτες» του Ρούντολφ Ματέ που προβλήθηκε το 1962. Στην ταινία αυτή οι συντελεστές έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους για να βγει όσο πλησιέστερη γινόταν στο ιστορικό γεγονός. Τα γυρίσματα μάλιστα έγιναν στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Πελοπόννησο. Οι σκηνές της μάχης αποδόθηκαν αποτελεσματικά, όμως η ταινία κούρασε εξαιτίας του μεγαλύτερου μέρους της που το αποτελούν οι πολιτικές και ρομαντικές σκηνές. Εκτός του Λεωνίδα και των άλλων ιστορικών μορφών συναντάται και ο Θεμιστοκλής των Αθηναίων, παρουσιαζόμενος ως σοφός συμβουλάτορας. Η ταινία όμως περιείχε αρκετά λάθη, όχι τόσο ιστορικά όσο τεχνικά, όπως για παράδειγμα τη θέση του ελληνικού και του περσικού στρατοπέδου αντίστοιχα.

Δεύτερο βήμα: οι Θερμοπύλες στην ένατη τέχνη

Εκείνη την περίοδο ένας θεατής θα αγαπήσει την ταινία και θα επηρεαστεί τόσο που θα αποφασίσει να αποδώσει ο ίδιος τη μάχη των Θερμοπυλών μέσα από το δικό του τρόπο. Ο λόγος για τον νεαρό τότε Φρανκ Μίλερ, τον αξιέπαινο εμπνευστή του κόμικ «Sin City». Το 1998, έπειτα από άξιες δουλειές στο χώρο της ένατης τέχνης, ο Μίλερ θα ζωντανέψει το πάθος του για τους ηρωικούς Σπαρτιάτες μέσα από το τολμηρό κόμικ με τον τίτλο 300, που κυκλοφόρησε στην Αμερική από την Dark Horse αρχικά σε πέντε αυτοτελή τεύχη.
Η ιστορία περιορίζεται στα αιματηρά γεγονότα της μάχης και επικεντρώνεται κυρίως στο πρόσωπο του Λεωνίδα και του φανταστικού Δήλιου ο οποίος δεν μετέχει στην τελευταία αντίσταση για να επιστρέψει στη Σπάρτη και να διηγηθεί την ηρωική ιστορία αργότερα στις Πλαταιές. Ο δημιουργός του κόμικ έδωσε την δική του εκδοχή για τη μάχη αλλά και για τον όλο αρχαίο κόσμο της Ελλάδας και της Ασίας, δίχως όμως να επηρεάζει την εξέλιξη των γεγονότων. Το κόμικ χαρακτηρίζεται έντονα από την αλληγορία, κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι χαρακτήρες. Συναντούμε λοιπόν τον Ξέρξη ως έναν γίγαντα ντυμένο στο χρυσάφι, τους Εφόρους της Σπάρτης ως λεπρούς, τους Αθάνατους της Περσίας ως τρομαχτικές παρουσίες και τους Σπαρτιάτες γυμνούς και γεμάτους δύναμη όπως απαιτούσε το ελληνικό ιδεώδες. Συναντούμε επίσης τη μορφή του Εφιάλτη ως καχεκτικού Σπαρτιάτη που γλίτωσε από τον Καιάδα, έχοντας θέσει σκοπό να φανεί αντάξιος των συμπατριωτών του στη μάχη. Ο Μίλερ απέδωσε την αιτία της προδοσίας στην άρνηση του Λεωνίδα να αξιοποιήσει τον Εφιάλτη στη μάχη. Πρέπει να σημειωθεί πως είναι η πρώτη φορά στα χρονικά που ο Εφιάλτης απεικονίζεται στην τέχνη.
Το κόμικ παρουσιάζει επιτυχώς την κτηνωδία του πολέμου καθώς και την βαριά ευθύνη του βασιλιά Λεωνίδα να αποτρέψει το χαμό της Σπάρτης. Η υπεροχή της πολεμικής φυλής των Σπαρτιατών αποδίδεται με άψογο τρόπο ενώ χαρακτηριστικές είναι οι σκηνές του θανάτου των 300 που πολεμούν μέχρι να πέσουν από τα μυριάδες όπλα των απρόσωπων αντιπάλων.
Χαρακτηριστική επίσης είναι και η καλλιτεχνική μέθοδος που χρησιμοποίησε ο Μίλερ για να φτιάξει το κόμικ. Τα χρώματα είναι ελάχιστα με πρωτεύοντα το κόκκινο και το ωχρό. Εντυπωσιακό είναι και το λογότυπο που δείχνει τον αριθμό 300 με κατακόκκινο χρώμα και πιτσιλιές, ανάλογο του αίματος με το οποίο οι 300 έγραψαν την ιστορία τους.

Τρίτο βήμα: Σύγχρονες Θερμοπύλες

Φτάνουμε στον 21^ο αιώνα όπου οι επικές ιστορίες, οι υπερήρωες των κόμικ και οι ιστορικοί πολέμοι συναρπάζουν το κινηματογραφικό κοινό. Σε ένα τέτοιο έφορο έδαφος ήρθε να ζητήσει γη και ύδωρ η ταινία του Ζακ Σνάιντερ που συγκλόνισε τα πλήθη και επιδίωξε μία δόξα αντάξια του θρυλικού περιεχομένου της. Οι 300 του Λεωνίδα για ακόμη μία φορά θριαμβεύουν, αυτή τη φορά δριμύτεροι και πιο δυναμικοί.
Η ταινία βασίστηκε εξολοκλήρου στο κόμικ του Φρανκ Μίλερ και όχι τόσο στο ιστορικό γεγονός. Οι 300 και οι αντίπαλοι τους ξέφυγαν από τα σταθερά καρέ και απέκτησαν κίνηση σε μία ταινία όπου τα εντυπωσιακά εφέ και η τεχνοτροπία animatronic αναλαμβάνουν να παρουσιάσουν τα κατορθώματα τους. Νέοι χαρακτήρες προστίθενται, φανταστικοί και πραγματικοί, για να κάνουν πιο δραματική την αιματοβαμμένη ιστορία των Θερμοπυλών. Οι Σπαρτιάτες μοιάζουν πλέον με μυθικούς ήρωες που μάχονται τερατώδεις εχθρούς, ξεφεύγοντας από τα όρια του υπαρκτού και αγγίζοντας την υπερβολή. Ο σκηνοθέτης κατάφερε να δώσει μία περαιτέρω έκταση στην περίφημη μάχη, περισσότερη από εκείνη του Φρανκ Μίλερ, προσαρμόζοντας τους Σπαρτιάτες στις σημερινές απαιτήσεις των κινηματογραφικών ηρώων.
Η ταινία απέκτησε χιλιάδες οπαδούς και συντάραξε για αρκετό καιρό την υφήλιο, όπως ακριβώς το αληθινό γεγονός την εποχή της Κλασσικής Ελλάδας. Βέβαια προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια σε πολλούς και συνάντησε επικρίσεις ακόμα και σε πολιτικό επίπεδο. Η ταινία, όσο εντυπωσιακή κι αν ήταν, δυσαρέστησε πολλούς από τους θεατές τις, κυρίως τους λάτρεις της ιστορίας και τους κατοίκους του Ιράν εξαιτίας της τερατοποίησης των Περσών. Κατηγορήθηκε επίσης για σοβινιστικά και φασιστικά μηνύματα υπέρ των Αμερικάνων. Η αλήθεια όμως είναι ότι η ταινία πρέπει να αντιμετωπισθεί ως μεταφορά ενός κόμικ και όχι ως ιστορικό ντοκιμαντέρ ή πολιτική προπαγάνδα.

Γιώργος Χατζηκυριάκος, Μάρτιος 2007
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο πρώτο τεύχος του περιοδικού 2012, τον Απρίλιο του 2007